اقتصاد ایران

دنیای اقتصاد - حمید ملازاده: در حالی‌که بازار جهانی انرژی در ماه‌های اخیر آرامشی شکننده را تجربه می‌کرد، تصمیم ناگهانی دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، برای اعمال تحریم علیه دو غول نفتی روسیه یعنی «روس‌نفت» و «لوک‌اویل» بار دیگر موجی از تنش را به بازارهای جهانی تزریق کرد.

یک کارشناس ترانزیت گفت: ایران با موقعیت راهبردی میان سه قاره، ظرفیت تبدیل مسیرهای ترانزیتی به موتور توسعه اقتصادی را دارد اما تعدد نهادهای تصمیم‌گیر و بوروکراسی مرزی، مانع تحقق هدف شده است.

سرمایه‌گذاری، به‌مثابه نیروی محرکه تحول اقتصادی، نه‌تنها عامل اصلی در افزایش ظرفیت تولید، بلکه شاخصی بنیادین در سنجش پویایی نظام اقتصادی و صنعتی کشور است. بررسی روند تشکیل سرمایه و تغییرات موجودی سرمایه طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲، تصویری روشن از سطح تجهیز عوامل تولید و میل بنگاه‌ها به گسترش فعالیت‌های مولد ارائه می‌دهد- تصویری که در آن نشانه‌های فرسایش، بیش از نشانه‌های رونق به چشم می‌خورد.

اکوایران: سازمان برنامه و بودجه اخیرا اصلاحیه‌ای از اهداف اقتصادی برنامه هفتم توسعه تنظیم کرده و در آن نرخ‌های رشد موردانتظار در شاخص‌های اقتصادی را نسبت به اهداف اولیه پایین‌تر آورده است.

تورم در اقتصاد ایران دیگر پدیده‌ای موقت نبوده، بلکه به ساختاری تبدیل شده که ریشه در سیاست‌های مالی و پولی انبساطی دارد. درحالی‌که نرخ تورم سالانه حدود ۴۵ درصد نوسان می‌کند، نرخ تنزیل موثر بازار بر اساس بازده اوراق دولتی و انتظارات تورمی حدود ۳۶ تا ۴۰ درصد تخمین زده می‌شود. این شکاف میان تورم و نرخ تنزیل، انگیزه سرمایه‌گذاری مولد را سرکوب کرده و سرمایه‌ها را به سمت بازارهای موازی سوق می‌دهد.

دنیای اقتصاد: تالار دوم مرکز مبادله با هدف کاهش شکاف نرخ ارز رسمی و بازار آزاد تشکیل شد تا انگیزه تولیدکنندگان برای صادرات و بازگرداندن ارز حاصل از آن را افزایش دهد. با این حال، پس از اولین شوک ارزی، آثار شکست احتمالی این طرح نیز مشاهده شد. کارشناسان معتقدند تا زمانی که دولت مکانیسم بازار را نپذیرد و بر قیمت‌گذاری اصرار داشته باشد، نتایج سیاست‌های جدید، مشابه نمونه‌های قبلی خواهد بود و تنها یک نرخ ارز دولتی دیگر به لیست بلند قبلی اضافه خواهد شد.

در میانه کارزار تمام‌عیار اقتصادی که اقتصاد ایران را هدف قرار داده، صادرات غیرنفتی نه یک انتخاب، که ضرورتی استراتژیک برای بقا و توسعه است. این شریان حیاتی که می‌تواند مرهمی بر زخم‌های ناشی از کاهش درآمدهای نفتی باشد، با دو لبه قیچی مواجه است. از یک‌سو، فشار حداکثری تحریم‌های بین‌المللی که با فعال شدن «مکانیسم ماشه» وارد فاز جدیدی از پیچیدگی شده و از سوی دیگر، موانع و ناهماهنگی‌های داخلی که فعالان اقتصادی از آن با عنوان تلخ «خودتحریمی» یاد می‌کنند. در چنین فضایی، صادرکننده ایرانی نبردی…

با فعال شدن «مکانیسم ماشه»، اقتصاد ایران در آستانه مرحله‌ای تازه از فشارهای بین‌المللی قرار گرفته است. رخدادی که به‌‌رغم تلاش‌های گسترده دیپلماتیک، بار دیگر محدودیت بر روابط تجاری کشورمان سایه انداخته و چشم‌انداز مبادلات بازرگانی را تیره‌تر کرده است. در نتیجه، هزینه‌های صادرات بالا می‌رود، هزینه‌های واردات نیز افزایش می‌یابد و ریسک فعالیت‌های تجاری بی‌شک بیشتر می‌شود. این وضع، رقابت‌پذیری تجار ایرانی را کاهش می‌دهد و آنان را ناگزیر می‌کند برای حفظ جایگاه خودشان در بازارهای محدود موجود،…

سازمان توسعه تجارت ایران همزمانی انتخاب صادرکنندگان برتر در ۲۹ مهر، با برگزاری بیست‌ونهمین دوره روز ملی صادرات، را به فال نیک گرفته و تلاش کرده تمبر ۲۹سالگی روز ملی صادرات را از مباحث مربوط به سال جاری انتخاب کند.

روز ملی صادرات نمادی از تلاش‌های بخش خصوصی برای رهایی اقتصاد ایران از وابستگی به نفت و گام برداشتن به سوی خودکفایی و رشد پایدار است.

سیاست ارز چندنرخی، کلاف سردرگمی است که دهه‌هاست اقتصاد ایران را گرفتار خودش کرده است. همه از اقتصاددانان منتقد تا سیاست‌گذاران مدافع بر ناکارآمدی آن اذعان دارند. این سیستم، به گواه آمار و تحلیل‌ها، انگیزه را از صادرات می‌گیرد، به واردات و رانت‌پاشی دامن می‌زند و تخصیص منابع را در اقتصاد مختل می‌کند.

نام‌گذاری روز ملی صادرات، فرصتی برای تبیین اهمیت این متغیر کلیدی در اقتصاد ایران و ترغیب بنگاه‌های کوچک ‌و متوسط برای ورود به عرصه صادرات است.

با توجه به اینکه فرآیند ارزآوری در اقتصاد ایران عمدتاً به نفت و فرآورده‌های نفتی وابسته است، تعیین قیمت این کالاها در بازارهای بین‌المللی که تحت تاثیر نوسان و تغییرات ناگهانی قرار دارند، اهمیت زیادی دارد.

اتاق ایران: اعضای کمیسیون صنعت اتاق ایران در شرایطی که تحولات بین‌المللی سبب تشدید تحریم‌ها شده و بازار ارز از سامان مناسبی برخوردار نیست، نسبت به رشد منفی اقتصاد ابراز نگرانی می‌کنند.

اکوایران: بررسی تحولات ارزی از سال ۱۳۸۹ تا ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که اقتصاد ایران در این سال‌ها شش نظام نرخ ارز را دیده؛‌ برخی سال‌ها نظام دو نرخی ارز و برخی سال‌ها نظام سه نرخی ارز.

خبر آنلاین: دیپلمات سابق ایران گفت: بیست سال پیش برنامه نوشتیم که در سال ۱۴۰۴ یعنی همین سالی که در آن هستیم به قدرت اول منطقه تبدیل خواهیم شد. بروید ببینید چه شد که به هدف‌تان نرسیدید. چه عواملی بازدارنده بود؟ کجای راه را اشتباه رفتید؟

اقتصادنیوز: در نگاه سیاست‌گذاران غربی، تحریم‌ها همواره ابزاری غیرنظامی و هدفمند معرفی شده‌اند؛ روشی که قرار است حکومت‌ها و رهبران را هدف بگیرد، نه مردم عادی را.

در اقتصاد ایران کمتر بازاری را می‌توان یافت که مانند طلا چنین ریشه‌دار و قابل لمس در زندگی روزمره مردم حضور داشته باشد. طلای زینتی، سکه و شمش، نه فقط ابزار سرمایه‌گذاری که بخشی از فرهنگ ایرانی است. از هدیه گرفته تا پس‌اندازی برای روز مبادا. با این حال، آنچه در سال‌های اخیر بیش از پیش اهمیت پیدا کرده، نگاه تازه‌ای است که به طلا به‌عنوان یک دارایی مالی شکل گرفته است. دیگر طلا صرفا دارایی فیزیکی در گاوصندوق نیست، بلکه در قالب ابزارهای متنوعی در بورس کالا و صندوق‌های سرمایه‌گذاری به جریان افتاده و…

دنیای اقتصاد: نوسانات نرخ ارز همواره یکی از چالش‌های اصلی اقتصاد ایران بوده و به‌عنوان یکی از شاخص‌های کلیدی ارزیابی عملکرد روسای بانک مرکزی مورد توجه قرار گرفته است. این در حالی است که کارشناسان با توجه به سطح بالای ریسک‌های سیاسی در کشور، تغییرات نرخ ارز را مبنای درستی برای ارزیابی عملکرد نمی‌دانند. با این حال در ماه‌های اخیر، همزمان با تشدید نوسانات نرخ ارز، شایعاتی درباره احتمال برکناری محمدرضا فرزین، رئیس کل بانک مرکزی، مطرح شده است. این شایعات در پی اختلاف‌نظرهای میان فرزین و علی مدنی‌زاده، وزیر امور…

دنیای اقتصاد: ایران در ماه اوت ۲۰۲۵ با تولید ۱.۶‌میلیون تن فولاد خام، رشد ۱۷.۹درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل ثبت کرد و توانست جزو ۱۰ کشور برتر تولیدکننده فولاد جهان باقی بماند.

اقتصادنیوز: ​حسین ایمانی جاجرمی گفت: وقتی اقتصاد خانوار فرو می‌پاشد، بچه‌ها هم مجبور به کار می‌شوند. در مناطق محرومی مثل سیستان‌وبلوچستان یا جنوب کرمان حتی پدیده‌هایی مانند کودک‌فروشی دیده می‌شود.

بازگشت تحریم‌های بین‌المللی بار دیگر اقتصاد ایران را در معرض سه‌گانه‌ای بحرانی قرار داده است: رکود، تورم و افت سطح معیشت خانوارها. این سه مشکل به ظاهر مستقل، در عمل به‌طور ساختاری در هم تنیده‌اند و رفع هر یک معمولا به تشدید دیگری منجر می‌شود. چنین وضعیتی را می‌توان در چارچوب نظریه مشهور سه‌گانه ناممکن ماندل–فلمینگ (Impossible Trinity / Trilemma) توضیح داد.

دنیای اقتصاد: سیدعلی مدنی‌زاده، وزیر اقتصاد ایران که در مجمع بین‌المللی سرمایه‌گذاری دوشنبه ۲۰۲۵ شرکت کرده است، بر توسعه همکاری‌های اقتصادی و فرهنگی ایران و تاجیکستان تاکید کرد.

جایزه نوبل اقتصاد ۲۰۲۵ به جوئل موکیر، فیلیپ آگیون و پیتر‌ هاویت اهدا شد. پژوهش‌های آنان بر سازوکارهای گذار به رشد پایدار و نقش نوآوری در توسعه اقتصادی متمرکز است و برای اقتصاد ایران که سال‌ها به منابع نفتی وابسته بوده و تامین مالی آن عمدتا از طریق سیستم بانکی ناتراز صورت گرفته، درس‌های حیاتی دارد.

اکوایران: یکی از اعضای کمیسیون برنامه و بودجه از روند اجرای برنامه هفتم توسعه توسط دولت انتقاد کرده است. در طرف مقابل، هیئت وزیران جهت اجرای برنامه هفتم الزاماتی را مشخص کرده که با توجه به وضعیت کنونی اقتصاد ایران به‌نظر قابل اجرا نمی‌آیند.

اعطای جایزه نوبل اقتصاد سال ۲۰۲۵ به سه اقتصاددان برجسته، جوئل موکیر (Joel Mokyr)، فیلیپ آگیون (Philippe Aghion) و پیتر‌هاویت (Peter Howitt) بازتابی است از اهمیت مجدد نوآوری فناورانه، پویایی نهادی و تخریب خلاقانه در تحلیل رشد اقتصادی پایدار.

گرفتاری اقتصاد ایران در باتلاق سامانه‌ها، رکود ادامه‌دار در اقتصاد ایران و باز شدن راه ایران به نظام مالی جهانی بخشهای دیگر تیتر یک امروز را تشکیل می‌دهند.

اکوایران: برندگان نوبل اقتصاد ۲۰۲۵ مشخص شدند. جوئل موکر، فیلیپ آگیون و پیتر هوویت برای نشان دادن سهم نوآوری در رشد اقتصادی پایدار، شایسته دریافت این جایزه شدند.

اخیرا مناظره‌ای میان موسی غنی‌نژاد و سیدیاسر جبرائیلی در زمینه اقتصاد ایران و دلایل قرارگیری آن در وضعیت نابسامان فعلی شکل گرفت. در این مناظره، جبرائیلی با ارائه شواهدی، به‌کارگیری رویکرد جریان اصلی علم اقتصاد را در لایه سیاستگذاری تحت چارچوب نئولیبرالیسم به‌عنوان ریشه مشکلات فعلی مطرح کرد. قبل از قضاوت درباره فلسفه تصمیمات اخذشده و چارچوب اندیشه‌ای تصمیم‌گیران، بررسی صحت شواهد مطرح‌شده، برای اثبات وجود این چارچوب امری بدیهی به نظر می‌رسد.

دنیای اقتصاد - محمد‌صادق صفا: در شرایطی که اقتصاد ایران با تورم مزمن، نوسانات ارزی و رکود تولید مواجه است، شاخص‌های سنتی مانند سود خالص و رشد فروش، معیار دقیقی از سلامت بنگاه‌های اقتصادی به شمار نمی‌روند. در چنین وضعیتی، جریان نقدی واقعی حاصل از فعالیت‌های اصلی شرکت‌ها به مهم‌ترین نشانگر پایداری مالی تبدیل شده است. یکی از شاخص‌های کلیدی در این زمینه، نسبت جریان نقد عملیاتی به بدهی جاری است که نشان می‌دهد شرکت تا چه اندازه می‌تواند از محل فعالیت‌های اصلی خود تعهدات کوتاه‌مدت مالی را پرداخت کند. میانگین کل نسبت جریان نقدی…