دستاوردهای یک‌ساله تعرفه ترامپ

در حال حاضر دیوان عالی بخش عمده این طرح را لغو کرده، ۱۶۶‌میلیارد دلار باید بازپرداخت شود و کسری تجاری از زمان آغاز طرح بزرگ‌تر شده است. ترامپ تعرفه‌ها را ساده و منصفانه معرفی کرده بود: آمریکا همان میزان تعرفه‌ای را از دیگر کشورها می‌گیرد که آنها از آمریکا می‌گیرند. اما فرمول واقعی چنین نبود. دفتر نماینده تجاری آمریکا نرخ‌ها را بر اساس تبدیل کسری تجاری دوجانبه هر کشور به یک «تعرفه مصنوعی» با کف ۱۰ درصد محاسبه می‌کرد. اقتصاددانان فورا هشدار دادند که کسری تجاری معادل مانع تجاری نیست و حتی کشورهایی که تعرفه صفر بر کالاهای آمریکایی داشتند، با نرخ‌های سنگین مواجه شدند.

پس از روز آزادی، سیاست تجاری جدید ثبات نداشت و به یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های تاریخ تجارت آمریکا تبدیل شد. تعرفه‌ها در یک سال بیش از ۵۰ بار تغییر کردند: افزایش، کاهش، معافیت‌های تازه، توقف و باز اعمال. نرخ موثر تعرفه در آوریل ۲۰۲۵ به ۲۱.۵ درصد رسید که بالاترین سطح از سال ۱۹۱۱ محسوب می‌شود. چین برای مدتی با نرخ ۱۴۵ درصدی مواجه شد. تا پایان سال، پس از موجی از معافیت‌ها، نرخ به ۱۳.۶ درصد کاهش یافت و امروز حدود ۱۱ درصد است(چهار برابر سطح پیش از ترامپ). اقتصاددانان این وضعیت را «مالیات عدم‌قطعیت» می‌نامند، زیرا کسب‌وکارها نمی‌توانند در شرایطی که سیاست‌ها هر هفته تغییر می‌کنند، برنامه‌ریزی یا سرمایه‌گذاری کنند.

دولت ادعا می‌کرد کشورهای خارجی هزینه تعرفه‌ها را می‌پردازند، اما داده‌های فدرال‌رزرو و پژوهش‌های مستقل خلاف آن را نشان می‌دهد. تا اوت ۲۰۲۵، اقتصاددانان فدرال‌رزرو دریافتند ۹۴درصد هزینه تعرفه‌ها بر دوش آمریکایی‌ها بوده است. تا پایان سال، سهم خارجی‌ها به حدود ۱۴درصد رسید، اما همچنان ۸۶ درصد هزینه در داخل آمریکا باقی ماند.

آزمایشگاه قیمت‌گذاری‌هاروارد تخمین زد تعرفه‌ها تا اکتبر ۲۰۲۵ حدود ۰.۷۶درصد به تورم افزوده‌اند. جروم پاول در مارس ۲۰۲۶ اعلام کرد تعرفه‌ها بین نیم تا سه‌چهارم درصد از تورم باقی‌مانده را توضیح می‌دهند. قیمت مواد غذایی ۲.۹ درصد افزایش یافته و یک خانوار معمولی آمریکایی سالانه حدود ۱۵۰۰ دلار هزینه بیشتر برای غذا می‌پردازد. اقتصاددانان هشدار می‌دهند که اثر کامل تعرفه‌ها با ۱۲ تا ۱۸ ماه تاخیر ظاهر می‌شود و این یعنی ماه‌های پیش رو فشار بیشتری بر مصرف‌کنندگان وارد خواهد شد.

ترامپ وعده داده بود نتیجه این اقدام، جذب ۶ تریلیون دلار سرمایه‌ است؛ اما سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی در سال ۲۰۲۵ تنها ۲۸۸‌میلیارد دلار بود(کمتر از میانگین ۱۰ ساله). اشتغال صنعتی نیز طی ۹ماه کاهش یافت و کارخانه‌های آمریکا در فوریه ۲۰۲۶ حدود ۸۹هزار شغل کمتر از آوریل ۲۰۲۵ داشتند. هزینه ساخت‌وساز صنعتی نیز از ۲۳۰.۹‌میلیارد دلار به ۱۹۶.۲‌میلیارد دلار سقوط کرد.

هدف اصلی روز رهایی کاهش کسری تجاری بود، اما کسری افزایش یافت. واردات آمریکا در ۲۰۲۵ به ۳.۴تریلیون دلار رسید(۴ درصد بیشتر از ۲۰۲۴). کسری تجاری کالا حدود ۲درصد افزایش یافت و به ۱.۲۴ تریلیون دلار رسید. در این میان چین که هدف اصلی طرح بود، بزرگ‌ترین مازاد تجاری تاریخ خود را ثبت کرد: ۱.۲ تریلیون دلار.