اخبار اندیشه روزنامه شماره ۶۵۰۱

در ایران شکاف عمیقی میان نظریه‌های دانشگاهی اقتصاد و چالش‌های عملی اقتصاد کشور وجود دارد. بسیاری از دانشجویان و اقتصاددانان ایرانی این خلأ را تجربه کرده‌اند: دانشجویان با انگیزه وارد دانشکده اقتصاد می‌شوند؛ اما زود با محتوای آموزشی انتزاعی و به دور از مسائل واقعی (مانند کنترل تورم، رشد اقتصادی یا تخصیص منابع) روبه‌رو شده و انگیزه خود را از دست می‌دهند. ساختار فکری و روش‌شناختی حاکم بر آموزش اقتصاد در ایران، از ریشه‌های اصلی فاصله دانشگاه با واقعیت اقتصادی کشور است. از یک سو برنامه‌های درسی اقتصاد کشور عمدتا برگرفته از کتاب‌های درسی دانشگاه‌های غربی است و پارادایم غالب نئوکلاسیک بر آن سیطره دارد. روش‌های متعارف آموزش اقتصاد که پس از جنگ جهانی دوم و جنگ سرد شکل گرفته و یادگیری حجم بالایی از مدل‌های ریاضی را مبنا قرار می‌دهند، چنان بر دانشگاه‌های اقتصاد ایران حاکم است که اغلب دوره‌ها تنها به انتقال «روش اصلی تفکر اقتصادی» می‌پردازند.

شنیدن این عبارت بسیار رایج است: «نمی‌توان برای آن قیمتی تعیین کرد.» این جمله بیشتر جنبه هنجاری دارد؛ به این معنا که قیمت‌گذاری بر برخی امور ناپسند یا ممنوع تلقی می‌شود. در مواردی دیگر، این عبارت به‌صورت واقعی به‌کار می‌رود. در این کاربرد، منظور این است که چیزی که توصیف می‌شود اساسا قابل‌خرید و فروش نیست. این عبارت اغلب برای توصیف یک تجربه، یک لحظه، یا چیزی از جنس زیبایی‌های طبیعی به‌کار می‌رود.