بازارها در سایه تنش و محدودیت نوسان میکنند؛
دلار و سکه در فاز کاهشی
این روند نزولی در بازار جهانی، بهطور مستقیم بر بازار داخلی ایران نیز اثر گذاشت. از آنجا که قیمت طلا در ایران بهشدت از اونس جهانی و همچنین نرخ ارز تاثیر میپذیرد، کاهش بهای جهانی طلا در کنار نوسانات دلار باعث شد بازار طلای داخلی نیز وارد یک فاز کمنوسان و نسبتا نزولی شود. در این شرایط، طلا در ایران در محدودهای با نوسان محدود حرکت کرده و تغییرات شدید قیمتی را تجربه نکرده است. در بازار ارز نیز وضعیت مشابهی مشاهده میشود. دلار در دو هفته اخیر اخیر در محدوده حدود ۱۵۰ تا ۱۶۰هزار تومان در نوسان بوده و نشانهای از یک روند صعودی یا نزولی پایدار در آن دیده نمیشود. کارشناسان معتقدند در صورت تداوم شرایط فعلی، دلار در هفته معاملاتی جدید نیز احتمالا در همین محدوده باقی خواهد ماند و نوسانات آن محدود خواهد بود، مگر آنکه متغیرهای سیاسی یا اقتصادی جدیدی وارد بازار شود.
بازار در قفل تعطیلات
زهرا محمدیان، کارشناس بازار سرمایه، در گفتوگو با دنیای اقتصاد با اشاره به شرایط کنونی بازارهای مالی اعلام کرد که ساختار بازارها در وضعیت فعلی با محدودیتها و توقفهای مقطعی مواجه شده و همین موضوع عمق معاملات را کاهش داده و قدرت تحلیلپذیری بازارها را تضعیف کرده است.
او تاکید کرد که با توجه به اینکه بخش قابلتوجهی از بازارهای مالی در وضعیت نیمهتعطیل قرار دارد یا با محدودیتهای معاملاتی روبهرو شده است، انتظار میرود نرخ ارز در هفته پیشرو نوسان قابلتوجهی را تجربه نکند و در یک محدوده نسبتا ثابت حرکت کند. وی افزود که در چنین شرایطی، بازار در وضعیت انتظار قرار میگیرد و فعالان اقتصادی با احتیاط بیشتری تصمیمگیری میکنند.
محمدیان همچنین توضیح داد که در شرایط فعلی، به دلیل نبود دادههای شفاف و محدود شدن جریان نقدینگی، ارائه تحلیلهای دقیق و پیشبینیهای قابل اتکا با دشواری همراه شده است و همین مساله باعث افزایش عدم قطعیت در تصمیمگیری فعالان بازار شده است. او تصریح کرد که بازارها در وضعیتی قرار گرفتهاند که عوامل بیرونی و تصمیمات سیاستگذار بیش از متغیرهای بنیادی بر روند قیمتها اثر میگذارند. این کارشناس بازار سرمایه در ادامه بیان کرد که در چنین فضایی، رفتار بازار بیشتر از آنکه از تحلیلهای بنیادی تبعیت کند، از انتظارات کوتاهمدت و اخبار مقطعی تاثیر میپذیرد و همین موضوع میتواند نوسانات ناگهانی ایجاد کند. او افزود که هرگونه تغییر در سیاستهای ارزی یا انتشار اخبار مهم میتواند به سرعت مسیر بازار را تغییر دهد.
در مجموع، ارزیابی محمدیان نشان میدهد که بازار ارز در هفته جدید در یک فاز کمنوسان و محتاطانه قرار میگیرد و تا زمانی که شرایط معاملاتی به حالت عادی بازنگردد، شکلگیری روندهای پایدار و قابل تحلیل با چالشهای جدی مواجه خواهد شد.
توفان ژئوپلیتیک در بازار طلای ایران
در شرایطی که بازارهای جهانی و داخلی طلا تحت تاثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی و ژئوپلیتیک قرار دارند، بررسی روند قیمتها نشان میدهد که نوسانات قابلتوجهی در این بازار رخ داده است. به گفته کیومرث امیریان، رئیس کمیسیون تخصصی طلا و جواهر اتاق اصناف ایران، دو عامل اصلی یعنی تنشهای ژئوپلیتیک و قیمت اونس جهانی طلا، نقش تعیینکنندهای در جهتدهی به بازار دارند. این دو متغیر در کنار یکدیگر میتوانند باعث افزایش یا کاهش قیمتها شوند و فضای عدم اطمینان را در بازار تقویت کنند.
از سوی دیگر، او به نقش بانکهای مرکزی در این تحولات اشاره کرده و عنوان میکند که در شرایط بحرانی و بهویژه در زمان جنگها، برخی کشورها برای تامین نیازهای ضروری همچون غذا و دارو، ناچار به فروش ذخایر طلای خود میشوند. این اقدام میتواند فشار عرضه را در بازارهای جهانی افزایش داده و به کاهش قیمت طلا منجر شود. چنین رفتارهایی نشان میدهد که طلا علاوه بر نقش سرمایهگذاری، بهعنوان یک پشتوانه استراتژیک نیز در شرایط خاص مورد استفاده قرار میگیرد. در بازار داخلی ایران نیز نشانههایی از تغییر روند دیده میشود. گزارشهای میدانی حاکی از آن است که قیمت سکه طلا طرح جدید در روز پنجشنبه به حدود ۱۸۷میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده، درحالیکه قیمت خرید آن از افراد در بازار حدود ۱۸۰میلیون و ۵۰۰ هزار تومان ثبت شده است. این اختلاف میتواند نشاندهنده شرایط خاص عرضه و تقاضا یا انتظارات فعالان بازار باشد.
در مقابل، قیمت نیمسکه روندی افزایشی را تجربه کرده و با رشد حدود یکمیلیون تومانی نسبت به روزهای گذشته، به ۹۸میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده است. همچنین ربعسکه نیز با افزایش ۱میلیون و ۵۰۰ هزار تومانی، در سطح ۵۸میلیون و ۵۰۰ هزار تومان معامله شده است. این در حالی است که برخلاف سکهها، بازار طلای ۱۸ عیار با کاهش قیمت مواجه شده و از حدود ۱۸میلیون و ۱۹۱ هزار تومان به ۱۸میلیون و ۱۰۰هزار تومان کاهش یافته است.
به طور کلی، این تحولات نشان میدهد که بازار طلا در وضعیت نوسانی قرار دارد و فعالان این حوزه با عدم قطعیتهای قابلتوجهی روبهرو هستند. کاهش سرمایهگذاری در این بازار نیز میتواند نشانهای از افزایش ریسکگریزی سرمایهگذاران و انتظار برای تثبیت شرایط باشد. در چنین فضایی، پیشبینی مسیر آینده قیمت طلا نیازمند توجه به متغیرهای جهانی و داخلی بهصورت همزمان است.
اونس در سراشیبی
در هفتههای اخیر، بازار جهانی طلا با نوسانات قابلتوجهی همراه بوده و همین موضوع بهطور مستقیم بر بازار داخلی نیز اثر گذاشته است. بررسی روند قیمتها نشان میدهد که اونس طلای جهانی پس از رسیدن به سطوح بالاتر، با فشار عوامل اقتصادی و سیاستی با کاهش مواجه شده و از حدود ۵۴۰۰ دلار به حوالی ۴۶۰۰ دلار در روزهای اخیر عقبنشینی کرده است؛ موضوعی که بسیاری از تحلیلگران آن را ناشی از تغییر انتظارات در بازارهای بینالمللی میدانند. البته ناگفته نماند که در هفتههای اخیر طلا تا مرز ۴ هزار دلار نیز رسید. یکی از مهمترین عوامل این کاهش، برآوردهای متعدد کارشناسان از سیاستهای پولی بانکهای مرکزی بهویژه در ایالات متحده است. افزایش نرخ بهره باعث شده سرمایهگذاران به سمت داراییهای کمریسکتر و سوددهتر حرکت کنند و همین امر از جذابیت طلا بهعنوان دارایی بدون بازده کاسته است. همچنین تقویت دلار آمریکا در برابر سایر ارزها، فشار مضاعفی بر قیمت جهانی طلا وارد کرده و خرید آن را برای سایر کشورها گرانتر کرده است. از سوی دیگر، کاهش تنشهای ژئوپلیتیک در برخی مناطق و فروکش کردن هیجانات ناشی از ریسکهای جهانی، باعث کاهش تقاضا برای داراییهای امنی مانند طلا شده است. گزارشهای تحلیلی منتشرشده در رسانههایی مانند بلومبرگ و رویترز نیز نشان میدهد که بخشی از سرمایهگذاران در حال خروج از بازار طلا و ورود به بازارهای دیگر هستند.
این شرایط در بازار داخلی نیز بازتاب داشته است؛ بهطوریکه قیمت طلا در هفتههای اخیر در محدودهای نسبتا محدود، یعنی بین ۱۷ تا ۱۸میلیون تومان در هر گرم در نوسان بوده است. کارشناسان معتقدند این ثبات نسبی، بیش از آنکه نشانه آرامش باشد، حاصل کاهش تقاضای جهانی و نوسانات اونس طلاست.
در مجموع، به نظر میرسد مسیر آینده قیمت طلا همچنان به شدت به تصمیمات سیاستگذاران پولی، وضعیت دلار و تحولات ژئوپلیتیک وابسته خواهد بود و بازار در وضعیت حساس و ناپایدار باقی میماند.
