واکنش محدود دلار به مذاکرات

 نرخ آزاد دلار در واکنش به مذاکرات اسلام آباد، ۲ هزار تومان افزایش یافت. این افزایش حداقل افزایشی بود که در بخش اعظم معاملات نقدی رخ داد. روز گذشته، گمانه‌زنی‌های مختلف نسبت به آینده مذاکرات و قطعی اینترنت سراسری سبب شد تا فاصله میان نرخ‌های اعلام‌شده برای هر دلار آمریکا افزایش یابد. به‌طوری‌که در برخی معاملات، نرخ فروش دلار ۱۵۷ هزار و ۵۰۰تومان اعلام شد و نرخ تتر نیز بالاتر از ۱۵۷ هزار تومان قرار داشت. 

از سوی دیگر در برخی صرافی‌ها نرخ ۱۵۵ هزار تومان نیز به ازای هر دلار اعلام شد. افزایش نرخ فروش دلار در اولین روز بعد از مذاکرات میان ایران و آمریکا در اسلام آباد در حالی رخ داد که تغییری در نرخ خرید این ارز ثبت نشد. روز گذشته، نرخ فروش ۱۵۶هزار تومان و نرخ خرید ۱۵۲ هزار تومان در صرافی‌ها اعلام شد. این وضعیت، یعنی افزایش محدود در نرخ فروش و عدم تغییر در نرخ خرید، برای نرخ یورو نیز صادق بود. به طوری که روز شنبه، نرخ فروش و خرید اسکناس یورو به‌ترتیب ۱۷۵هزار تومان و ۱۷۳ هزار تومان اعلام شد. اما روز یکشنبه نرخ خرید هر یورو همان ۱۷۳ هزار تومان باقی ماند و نرخ فروش این ارز با هزار تومان افزایش به رقم ۱۷۶هزار تومان رسید.

کارشناسان بازار معتقدند ثابت ماندن نرخ خرید درحالی‌که نرخ فروش افزایش یافته، نشان‌دهنده آن است که صرافی‌ها در حال مدیریت عرضه و تقاضا و آماده نگه داشتن خود برای کاهش ریسک‌های احتمالی در آینده هستند. معمولا در شرایط نااطمینانی فعالان ثابت و نسبتا بزرگ بازار سعی می‌کنند بدون آنکه لزوما در حجم‌های بالا خرید انجام دهند، حاشیه سود خود را حفظ کنند. وضعیت بازار نشان می‌دهد حتی با وجود برقراری آتش‌بس، فعالان بازار نسبت به آینده نزدیک بازار تردید دارند. این وضعیت موجب شده معاملات با ریسک‌پذیری پایین انجام شود که این موضوع بر حجم معاملات و نرخ بازار اثرگذار است.

 گمانه‌زنی بازار از آینده مذاکرات

روز شنبه، مذاکرات میان ایران و آمریکا در اسلام آباد به صورت سه جانبه برگزار شد. این مذاکرات که بیش از ۲۱ ساعت به صورت رسمی جریان داشت و تا بامداد روز یکشنبه ادامه پیدا کرد، به توافق نینجامید. در این میان، اخبار رسمی و غیررسمی منتشر شده در شرایط قطعی اینترنت بین‌المللی موجب شد گمانه‌زنی‌های زیادی از نتیجه این دور مذاکرات میان فعالان بازار شکل بگیرد. برخی معتقدند بودند که احتمالا ظرف چند روز آینده، برای دور بعدی مذاکرات زمان تعیین خواهد شد. این گروه معتقدند بودند با توجه به اینکه دو طرف انجام مذاکره و برقراری راه دیپلماسی را تحریم نکرده‌اند، احتمال کشیده شدن مذاکرات اسلام آباد به دور دوم و سوم بسیار محتمل است. 

در نظرات این گروه که بسیار به عملگرایانه بودن تیم مذاکره‌کننده باور دارند، تلاش‌های میانجی‌گرایانه پاکستان و چین برای ادامه توافق آتش‌بس در خاورمیانه بسیار موثر دانسته شده است. در مقابل گمانه‌زنی‌های دیگری شنیده می‌شد که از تشدید تنش‌ها خبر می‌داد. براساس این دیدگاه، گذر از جنگ ۳۹ روزه فرصت دیپلماسی میان دو کشور را محدود کرده و عدم توافق در مذاکرات روز شنبه می‌تواند به تهدیدهای شدیدتر منجر شود.

بازار دلار به‌عنوان لنگرگاه انتظارات اقتصاد ایران، روز یکشنبه از هر دو سر طیف نظرات اثر گرفت. با این حال اثر نظراتی که منتظر مشخص شدن زمان برای دور بعدی مذاکرات بود بر بازار اثر غالب داشت. به این ترتیب دلار تنها ۲ هزار تومان نسبت به ‌روز قبل از آن افزایش یافت. توجه به این نکته ضروری است که اثر کاهشی دلار در ساعات قبل از برگزاری مذاکرات نیز تنها هزار تومان بود. محاسبات نشان می‌دهد، روز یکشنبه، انواع ارزها در بازار آزاد، حداقل ۰.۶ رشد ثبت کردند. کارشناسان معمولا افزایش پایین‌تر و حدود ۲ درصد به صورت روزانه را واکنشی محدود می‌دانند.

این موضوع یعنی‌ محدود بودن اثر مذاکرات، علاوه بر بازار دلار در بازار طلا و سکه نیز مشهود بود. روز گذشته، هر گرم طلای ۱۸ عیار ۳۰۰ هزار تومان نسبت به ‌روز قبل افزایش نرخ داشت و به رقم ۱۷‌میلیون و ۹۰۰ هزار تومان رسید. 

بر این اساس، روز یکشنبه طلای ۱۸ عیار با وجود افزایش ۱.۷ درصدی نتوانست به کانال ۱۸‌میلیون تومان بازگردد. روز یکشنبه دومین روز متوالی است که نرخ طلای ۱۸ عیار در کانال ۱۷‌میلیون تومانی نوسان می‌کند.

همچنین، هر قطعه سکه طلای طرح جدید با ۰.۹درصد افزایش قیمت نسبت به ‌روز شنبه، در رقم ۱۸۲‌میلیون و ۲۰۰ هزار تومان به فروش رسید. ربع‌سکه که روز شنبه به تبعیت از روند کاهشی بازار، یک‌میلیون و ۳۰۰ هزار تومان کاهش نرخ ثبت کرده بود؛ روز یکشنبه یک‌میلیون و ۱۰۰ هزار تومان (۲ درصد افزایش) از کاهش نرخ خود را جبران کرد و در رقم ۵۵‌میلیون و ۳۰۰هزار تومان به فروش رسید. برخلاف سکه تمام و ربع‌سکه، نیم‌سکه کاهش نرخ داشت. روز یکشنبه، هر نیم‌سکه طلا با ۰.۵ درصد کاهش(۵۰۰ هزار تومان)، در نرخ ۹۵‌میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قرار گرفت.

 دلایل واکنش محدود بازار طلا

روز شنبه که اولین شنبه پس از آتش‌بس بود، به عبارتی اولین روز بازگشایی بازارهای دلار و طلا نیز محسوب می‌شد. بسیاری از فعالان این بازارها که با شروع جنگ و قطعی اینترنت از انجام معامله امتناع می‌کردند، روز شنبه به اشتیاق بازگشایی بازار حاضر به انجام معاملاتی با ریسک پایین بودند. با این حال، بررسی‌ها نشان می‌دهد تقاضای قابل‌توجهی در بازار وجود نداشت. یکی از دلایل این موضوع وجود نا اطمینانی و تردید نسبت به نتیجه مذاکرات و برقراری آتش‌بس بود. اما دلایل دیگری نیز برای عدم رشد قابل‌توجه تقاضا در بازارها وجود دارد. بازار دلار بیشترین اثر را از اخبار سیاسی و ژئوپلیتیک نشان می‌دهد. ولی بازار طلا علاوه بر اثرگیری از نرخ دلار یکی از راحت‌ترین بازارها برای حفظ ارزش سرمایه است. بررسی‌ها نشان می‌دهد در روزهایی که به‌تازگی حملات نظامی متوقف شده، کسب‌وکارها و خانوارها هم از نظر درآمد و هم از نظر رشد قیمت‌ها تحت فشار هستند و وضعیت بازگشت به شرایط عادی در ابهام قرار دارد، معمولا تقاضا بسیار محتاط‌تر از عرضه عمل می‌کند. 

در چنین وضعیتی تقاضای خرد در انتظار کاهش‌های بیشتر نرخ طلا برای ورود به بازار است. بر این اساس فعالان بازار پیش‌بینی می‌کنند در صورتی که نرخ طلای ۱۸ عیار کانال ۱۷‌میلیون تومان را تثبیت کند و یا به کانال ۱۶‌میلیون تومان وارد شود، رشد تقاضا در این بازار محسوس می‌شود. این در حالی است که برخی فعالان بازار احتمال بازگشت نرخ طلای ۱۸ عیار به کانال ۱۶‌میلیون تومانی را با ادامه شرایط فعلی دور از دسترس می‌دانند.

موضوع قابل‌توجه دیگر آن است که روز یکشنبه، روز تعطیل بازارهای جهانی بود و هنوز اثر عدم توافق در مذاکره اسلام آباد در بازارهای جهانی مشاهده  نشده است. 

کارشناسان معتقدند تغییرات قیمتی بازار‌های جهانی در اولین روز بازگشایی این بازارها بر طلای داخل اثر قابل‌توجهی خواهد داشت. بررسی‌ها نشان می‌دهد به دلیل عدم همخوانی تعطیلات هفتگی کشور با تعطیلات بازارهای جهانی، بازار داخلی در انتظار بازگشایی بازارهای جهانی قرار می‌گیرد و این موضوع می‌تواند به تداوم بیشتر نوسانات در بازار داخلی بینجامد.

اما بازارهای جهانی چه واکنشی در هفته پیش رو خواهند داشت؟ کارشناسان بازارهای جهانی معتقدند در هفته جدید میلادی احتمال دارد نرخ طلای جهانی ابتدا روندی نزولی ثبت کند و پس از آن به ادامه روند صعودی خود ادامه دهد. برخی نظرات اعلام کرده‌اند که احتمال کاهش نرخ طلای جهانی تا ۴۵۰۰ وجود دارد. البته برخی پیش‌بینی‌ها کاهش تا ۴۲۰۰ دلار در هفته پیش رو را نیز گمانه‌زنی کرده‌اند.