تغییر فضای بازار دلار

تجربه جنگ ۱۲روزه و به‌ویژه جنگ ۳۹روزه اخیر نشان می‌دهد که معمولا اظهارنظرها و اقداماتی که تشدید تنش را محتمل می‌کنند، در روزهای پایانی هفته رخ می‌دهند تا بخشی از ریسک‌ها از بازارها دور بماند. به این ترتیب، نوسانات ناشی از تنش‌ها غالبا در روزهای تعطیلی مشاهده می‌شود و اثر آنها در ساعات ابتدایی بازگشایی بازار تخلیه می‌شود. این موضوع باعث می‌شود ماندگاری اثر نوسانات شدید در بازار جهانی کاهش یابد.

هفته گذشته، آخرین روز کاری بازارهای داخلی شاهد افزایش نرخ دلار و یورو بود و به‌رغم کاهش حدود یک درصدی نرخ طلا در بازارهای جهانی، قیمت سکه‌طلا  به‌طور نسبی افزایش یافت. روز پنج‌شنبه، هر گرم طلای ۱۸ عیار با کاهش ۱۶۰هزار تومانی نسبت به ‌روز چهارشنبه، ۱۷‌میلیون و ۲۷۰هزار تومان معامله شد اما نرخ انواع قطعات سکه، از جمله سکه طرح جدید، نیم‌سکه و ربع‌سکه که تحت تاثیر افزایش نرخ دلار بودند، با رشد قیمت مواجه شد؛ سکه طرح جدید با افزایش ۳۷۰هزار تومانی به نرخ ۱۷۷‌میلیون تومان رسید و بالاترین قیمت هفته گذشته را ثبت کرد. نیم‌سکه و ربع‌سکه نیز در این روز بالاترین نرخ هفتگی خود را تجربه کردند.

روز پنج‌شنبه، هر دلار آمریکا در بازار آزاد با نرخ ۱۵۴ هزار تومان به فروش رسید که نسبت به ‌روز چهارشنبه ۲هزار تومان افزایش داشت. افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره تشدید تنش نظامی میان ایران و آمریکا در ساعات پایانی روز چهارشنبه و روز پنج‌شنبه باعث رشد قیمت‌ها در بازارهای داخلی شد. در روز پنج‌شنبه و جمعه، هر دو طرف ایرانی و آمریکایی همچنان مانع عبور کشتی‌ها از مسیر آبی راهبردی تنگه هرمز شدند و هیچ خبری از پیشرفت مذاکرات منتشر نشد.

با این حال اخباری از سفرهای وزیر امور خارجه ایران به مقصد‌های اسلام‌آباد، مسقط و مسکو منتشر شد. به نظر می‌رسد افزایش گمانه‌زنی‌ها درخصوص برگزاری دور دوم مذاکرات حضوری میان هیات‌های ایرانی و آمریکایی در روزهای آینده افزایش یابد که این موضوع بر روند قیمتی بازار و انتظارات فعالان اقتصادی موثر است.

 رشد قیمت دلار از چهارشنبه آغاز شد

در ساعات پایانی هفته گذشته، آتش‌بس میان ایران و آمریکا که دو هفته‌ای بود، برای مدت نامحدود تمدید شد؛ هرچند این تمدید بدون انجام مذاکره رسمی صورت گرفت. واشنگتن اعلام کرد که آتش‌بس تا ارائه پیشنهاد رسمی جدید از تهران ادامه خواهد داشت و ایران نیز با این تمدید موافقت کرد. عدم پیشرفت مذاکرات باعث افزایش نوسانات در بازارهای جهانی و داخلی شد.

بعدازظهر روز چهارشنبه، بازار ارز با افزایش مواجه شد و حتی در برخی معاملات رقم ۱۵۵هزار تومان و بالاتر به ازای هر دلار آمریکا اعلام می‌شد، درحالی‌که نرخ دلار تا حدود ساعت۱۴ در محدوده ۱۵۲هزار تومان قرار داشت. روز پنج‌شنبه، رشد نرخ دلار در بازار آزاد به بالاترین سطح هفتگی رسید و رقم ۱۵۴هزار تومان به‌عنوان نرخ معاملاتی فروش دلار ثبت شد. کارشناسان معتقدند، بازار داخلی که از هفته آخر فروردین نسبت به نتیجه‌بخشی مذاکرات در اسلام‌آباد خوش‌بین بود، با تمدید آتش‌بس بدون انجام مذاکره نسبت به استمرار آتش‌بس نیز با احتیاط برخورد می‌کند که این موضوع به افزایش نرخ در بازار منجر شده است.

 وضعیت طلای جهانی در روزهای پایانی هفته میلادی

بازارهای جهانی نیز روندی مشابه بازار داخلی داشتند. تا آخرین ساعات روز سه‌شنبه، بازارها نسبت به ادامه مذاکرات و کاهش تنش نظامی خوش‌بین بودند؛ اما با مشخص شدن این موضوع که نگرانی‌ها درباره مسیر آبی تنگه هرمز همچنان بالاست، روند نرخ معاملات جهانی تغییر کرد. نرخ طلا که تا قبل از چهارشنبه صعودی بود، از ۲۱ آوریل وارد مسیر کاهشی شد و در سه روز پایانی هفته میلادی زیر ۴۷۰۰ دلار نوسان کرد.

روز پنج‌شنبه، نرخ هر اونس طلا از حدود ۴۷۶۰دلار آغاز شد و در معاملات پایانی به ۴۶۹۰ دلار رسید. در روز جمعه نیز طلای جهانی زیر ۴۷۰۰دلار معامله شد و در مسیر کاهش حدود ۳درصدی هفتگی قرار گرفت. کارشناسان بازارهای بین‌المللی معتقدند که تشدید تنش‌ها میان ایران و آمریکا بر سر تنگه هرمز باعث افزایش قیمت انرژی و نگرانی درباره تورم شده است. افزایش قیمت انرژی ریسک تورم را بالا برده و انتظارات برای افزایش نرخ بهره توسط بانک‌های مرکزی را تقویت کرده و جذابیت طلا که بازدهی پایینی نسبت به سایر بازارها دارد، کاهش داده است. روز جمعه، قراردادهای آتی نفت برنت بالای ۱۰۵دلار در هر بشکه باقی ماند که تقریبا ۱۷درصد رشد هفتگی را نشان می‌دهد.

 انواع قطعات سکه طلا در قله هفتگی

بررسی روند قیمت‌ها در بازارهای داخلی نشان می‌دهد که بازار طلا در آخرین روز هفته گذشته بیش از آنکه تحت تاثیر رشد دلار قرار گیرد، تحت تاثیر افزایش تقاضا بوده است. کاهش قیمت‌ها در روز چهارشنبه و همزمانی آن با آغاز ماه جدید (زمان دریافت حقوق کارمندان) باعث شد این بازار با افزایش تقاضا مواجه شود. روز پنج‌شنبه، هر گرم طلای ۱۸عیار با کاهش ۱۶۰هزار تومانی نسبت به ‌روز چهارشنبه معامله شد، اما انواع قطعات سکه طلا با افزایش نرخ مواجه شدند. سکه طلا طرح جدید با ۳۷۰هزار تومان افزایش در رقم ۱۷۷‌میلیون تومان به فروش رسید. روز چهارشنبه نیز این قطعه بیش از ۳‌میلیون و ۶۰۰هزار تومان رشد قیمت داشت. این روند افزایشی در روزهای پایانی هفته گذشته باعث شد بازدهی هفتگی سکه طرح جدید بیش از ۲درصد ثبت شود. بازدهی هفتگی سایر قطعات سکه نیز بالاتر از سکه تمام بود. نیم‌سکه با افزایش تقریبا ۳درصدی از ابتدای هفته به ۹۴‌میلیون تومان و ربع‌سکه با افزایش ۳.۵درصدی به ۵۳‌میلیون و ۳۰۰هزار تومان رسید.

 چالش دشوار رئیس جدید فدرال‌رزرو

آخرین روزهای هفته میلادی، اخبار مربوط به رئیس جدید فدرال‌رزرو نیز بر بازار اثرگذار بود. کوین وارش  روز سه‌شنبه در کنگره آمریکا حاضر شد و اهداف خود را بیان کرد. به گزارش رویترز، کوین وارش، نامزد ریاست فدرال‌رزرو، موفقیت بانک مرکزی را در عدم بحث عمومی درباره تورم می‌بیند. 

در شرایط فعلی با تورم بالا، رسیدن به هدف کاهش نرخ بهره در کوتاه‌مدت تقریبا غیرممکن است. رئیس‌جمهور ترامپ صراحتا خواستار کاهش فوری نرخ بهره پس از آغاز کار وارش است، اما وارش تاکید کرده که استقلال فدرال‌رزرو برای او اولویت دارد و هیچ تعهدی برای کاهش نرخ بهره به ترامپ نخواهد داد.

وضعیت اقتصادی نشان می‌دهد که نرخ تورم عمومی به بالاترین سطح دو سال گذشته رسیده و بیش از یک درصد بالاتر از هدف ۲درصد فدرال‌رزرو است. تورم پایه و انتظارات مصرف‌کنندگان نیز بالا باقی مانده و شاخص‌های هزینه ورودی کسب‌وکارها نشان‌دهنده فشار تورمی شدید هستند. بنابراین تحقق ثبات قیمت‌ها ممکن است ماه‌ها طول بکشد.

وارش در برنامه خود به بررسی داده‌های تورم و اصلاح روش‌های جمع‌آوری آن، بهره‌گیری از فناوری‌های جدید و موج هوش مصنوعی برای افزایش بهره‌وری، کاهش تدریجی ترازنامه فدرال‌رزرو و امکان کاهش نرخ بهره در آینده، اما نه در آغاز کار، تاکید کرده است. بازارها نیز احتمال کاهش نرخ بهره در امسال را کمتر از ۵۰درصد ارزیابی می‌کنند و تمرکز وارش بر کاهش ترازنامه، امکان کاهش سریع نرخ بهره را محدود کرده است.

این شرایط باعث شده که ترامپ احتمالا از عملکرد وارش ناراضی باشد؛ به‌ویژه در سالی که انتخابات میان‌دوره‌ای قرار دارد. استقلال فدرال‌رزرو در برابر فشارهای سیاسی بار دیگر مورد آزمایش قرار گرفته و کنترل تورم در شرایط فعلی، با شوک‌های نفتی و فشارهای اقتصادی جهانی، یک چالش جدی برای نامزد جدید ریاست بانک مرکزی است. موفقیت وارش نیازمند صبر، سیاستگذاری دقیق و شفافیت در تصمیمات خواهد بود.