بازگشت تقاضا به اسکناس سبز

در اولین روز کاری هفته، هر دلار آمریکا در بازار آزاد با نرخ ۱۵۲ هزار تومان به فروش رسید که نسبت به ‌روز پنج‌شنبه ۲هزار تومان کاهش داشت. بررسی‌های میدانی بازار ارز در روز شنبه نشان می‌دهد که به‌دلیل قطعی اینترنت آزاد، نرخ ارزها در مناطق مختلف تهران حداقل هزار تومان اختلاف دارد. در برخی مناطق، انتظارات افزایشی نسبت به مسائل مربوط به مذاکرات غلبه دارد و در برخی دیگر، صرافی‌ها همچون جزیره‌هایی جدا از یکدیگر، با توجه به موجودی و سود مورد انتظار خود، نرخ‌دهی می‌کنند. در بازارهای جهانی نیز، طلا هفته میلادی را بالای ۴۷۰۰دلار به ازای هر اونس به پایان رساند.

کارشناسان معتقدند کاهش نرخ دلار در بازار داخلی و رشد محدود طلای جهانی، نشان‌دهنده خوش‌بینی محتاطانه فعالان اقتصادی و سرمایه‌گذاران نسبت به پیشرفت احتمالی مذاکرات میان ایران و آمریکا است. در چنین شرایطی، بازار طلای داخلی در اولین روز هفته تغییر قابل‌توجهی ثبت نکرد.  روز شنبه، هر دلار آمریکا در بازار آزاد ۱۵۲هزار تومان معامله شد. این نرخ ۲هزار تومان از آخرین نرخ ثبت‌شده در هفته گذشته پایین‌تر است. با این حال، بررسی‌های میدانی بازار ارز نشان می‌دهد فعالان بازار ارز، به‌ویژه فعالان کوچک‌تر، بر اساس شنیده‌ها و گمانه‌زنی‌ها خرید و فروش انجام می‌دهند و اگر خریدار زیاد باشد، می‌خرند و در شرایطی که فروشنده زیاد باشد می‌فروشند.

در چنین وضعیتی، رفتار فعالان بازار در مناطق مختلف شهر متفاوت است. روز شنبه، درحالی‌که انتظارات افزایشی زیادی در میان فعالان بازار ارز میدان فردوسی در جریان بود، در مناطق دیگر تهران رفتار فعالان متفاوت بود و در بیشتر موارد نرخ بر اساس موجودی صرافی تعیین می‌شد. به‌طوری‌که پایین‌ترین نرخ اعلام‌شده در صرافی‌های میدان فردوسی برای فروش هر دلار آمریکا ۱۵۳ هزار تومان بود. برخی مراجعه‌کنندگان به میدان فردوسی اعلام کردند که اکثر صرافی‌های کوچک تمایلی به فروش ارز ندارند و بیشتر صرافی‌ها و دلالان حاضر در بازار به دنبال خرید ارز هستند و حتی حاضرند با قیمت‌هایی بالاتر از تابلو، انواع ارز اعم از دلار، یورو، درهم، پوند و... را خریداری کنند.

نکته قابل‌توجه دیگر آن است که در صرافی‌های بزرگ و نسبتا مشهور میدان فردوسی، اسکناس یورو برای فروش موجود نبود و این صرافی‌ها نمی‌توانستند نرخی برای این ارز اعلام کنند. با این حال، با فاصله گرفتن از فضای حاکم بر میدان فردوسی و رجوع به صرافی‌های مطرح و بزرگ در سایر مناطق تهران، انتظارات افزایشی بازار فروکش می‌کرد؛ به‌طوری‌که نرخ ۱۵۲هزار تومان به ازای هر دلار آمریکا در روز گذشته اعلام شد. نرخ خرید دلار نیز در این صرافی‌ها ۱۵۰هزار تومان اعلام شد، درحالی‌که به راحتی می‌شد در میدان فردوسی هر دلار آمریکایی را با نرخ ۱۵۳هزار تومان در صرافی فروخت. (نرخ‌های اعلام‌شده برای حدود هزاردلار و کمتر از آن است و معمولا با افزایش حجم ارز، نرخ خرید کاهش می‌یابد.)

بر این اساس، با توجه به اختلاف انتظارات فعالان بازار و جو حاکم بر بازار ارز در هر منطقه، می‌توان در نظر گرفت که اگر یک فرد هزاردلار با نرخ ۱۵۲هزار تومان از صرافی در شمال تهران خریداری کند و همان روز اسکناس‌های خود را با نرخ ۱۵۳هزار تومان در میدان فردوسی بفروشد، می‌تواند یک‌میلیون تومان منتفع شود. این میزان می‌تواند برای سایر ارزها نیز افزایش داشته باشد. این وضعیت در شرایطی که اینترنت سراسری قطع است و فعالان نمی‌توانند نرخ‌های سایر معاملات را رصد کنند، تشدید شده است.

نکته قابل‌توجه آن است که برای دریافت ارز از صرافی، سقف هزاردلار در سال مطرح است و هر فرد با خرید هزاردلار تا ۳۶۵ روز آینده نمی‌تواند از صرافی‌ها ارز دریافت کند. برای دریافت ارز از صرافی‌ها، ۶۶هزار تومان تا ۱۵۰هزار تومان به ازای هر هزاردلار کارمزد یا مالیات دریافت می‌شود و هر فرد خریدار لازم است با کارت ملی و کارت بانکی همنام با آن برای خرید مراجعه کند.

گستردگی بازه قیمت‌ها در بازار طلا

تفاوت نر خ‌های اعلامی در معاملات طلا و سکه  همچون بازار دلار  فاحش است. روز گذشته، کمیسیون طلا و جواهر وزارت صمت و همچنین اتحادیه صنف فروشندگان و سازندگان طلای تهران، براساس معاملات انجام شده ربع‌سکه طلا، نرخ خرید ۵۰‌میلیون و ۲۳۰هزار تومان و نرخ فروش ۵۱‌میلیون و ۴۷۰هزار تومان را برای این قطعه طلایی اعلام کردند. با این حال، برخی صرافی‌ها نرخ خرید نیم‌سکه طلا را ۵۲‌میلیون تومان و نرخ فروش را ۵۵‌میلیون تومان و حتی بالاتر اعلام کردند. این وضعیت برای سایر قطعات سکه طلا نیز قابل مشاهده بود. برای مثال، نرخ سکه طلای طرح جدید در بازه ۱۷۴‌میلیون تومان تا ۱۷۸‌میلیون تومان اعلام شد.

کارشناسان اعلام می‌کنند که به‌خصوص در شرایطی که بازار در قطعی اینترنت سراسری به سر می‌برد، اگر بازه قیمتی مصنوعات و قطعات طلایی گسترده باشد، احتمال تخلفات و کلاهبرداری افزایش می‌یابد. همچنین، در چنین وضعیتی نرخ واقعی و دقیقی در بازار وجود ندارد که افراد غیرحرفه‌ای بتوانند با توجه به آن شرایط بازار را بسنجند. بررسی‌ها نشان می‌دهد یکی از اصلی‌ترین دلایلی که روند معاملات بازار طلا به شرایط قبل از قطعی اینترنت بازنگشته است، گستردگی بازه نرخ‌های اعلامی در این بازار است. روز شنبه، هر قطعه سکه طلای طرح جدید در بازار ۱۷۶‌میلیون و ۵۰۰هزار تومان به فروش رسید. این نرخ که به نظر می‌رسد بتواند گویای وضعیت بیشتر معاملات بازار باشد، ۵۰۰ هزار تومان از آخرین نرخ هفته گذشته پایین‌تر است. نرخ نیم‌سکه طلا بدون تغییر ماند و در رقم ۹۴‌میلیون تومان معامله شد. این در حالی است که اتحادیه فروشندگان و سازندگان طلا روز گذشته نرخ ۹۲‌میلیون و ۵۰۰هزار تومان را برای این قطعه طلایی اعلام کرد. همچنین کمیسیون طلا و جواهر وزارت صمت نرخ ۹۲‌میلیون و ۱۲۰هزار تومان به ازای هر نیم‌سکه اعلام کرد.

در روز گذشته، برای فروش هر ربع‌سکه طلا نیز از ۵۱‌میلیون و ۵۰۰ تا بیش از ۵۶‌میلیون تومان قیمت اعلام شد که به نظر می‌رسد بیشترین معاملات در رقم ۵۳‌میلیون تومان قرار داشت. نرخ هر گرم طلای ۱۸ عیار نیز ۱۷‌میلیون و ۲۰۰ هزار تومان اعلام شد. بازه قیمتی اعلام‌شده برای هر گرم طلای ۱۸ عیار نسبتا کوچک است و از ۱۷‌میلیون و ۱۸۱هزار تومان تا ۱۷‌میلیون و ۲۵۰ هزار تومان برای فروش اعلام شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد که در بازار مصنوعات طلا، کارمزد و اجرت به ازای هر گرم طلا بسیار متغیر است و این موضوع در فروشگاه‌های اینترنتی ملموس‌تر است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد قیمت بازار داخلی طلا تحت تاثیر عرضه و تقاضای موجود، نرخ دلار و نوسانات آن و نرخ طلا در بازارهای جهانی تعیین می‌شود. روز جمعه که آخرین روز بازارهای جهانی بود، قیمت طلا تلاش کرد تا روند بهبود داشته باشد و بار دیگر به بالای ۴۷۰۰ دلار برای هر اونس بازگردد. ارزش هر واحد طلای جهانی روز جمعه در واکنش به اخبار مربوط به تشدید تنش در تنگه هرمز تا سطح ۴۶۵۷دلار به ازای هر اونس کاهش داشت. اما نرخ این فلز ارزشمند در آخرین ساعات روز جمعه روند صعودی داشت و بالاخره هفته را در سطوح بالاتر از ۴۷۰۰دلار به ازای هر اونس به پایان رساند.

کارشناسان بازارهای جهانی اعلام کرده‌اند که خوش‌بینی محتاطانه نسبت به پیشرفت احتمالی در مذاکرات میان ایران و آمریکا با سفرهای اخیر وزیر امور خارجه ایران موجب افزایش سطح طلای جهانی به بیش از ۴۷۰۰دلار شد. نرخ‌های ثبت‌شده در روز جمعه باعث شدند بازدهی هفتگی طلای جهانی حدود منفی ۲درصد و بازدهی ماهانه آن ۴درصد باشد. ارزش ثبت‌شده برای هر واحد طلای جهانی در روز جمعه، بیش از ۱۰درصد پایین‌تر از شروع جنگ است.

باقی ماندن تهدیدها بر مسیر آبی راهبردی تنگه هرمز، عرضه انرژی جهانی را با اختلال همراه کرده که این موضوع افزایش خطرات تورمی و احتمال افزایش نرخ بهره توسط بانک‌های مرکزی را به دنبال دارد. در این شرایط، فشار کاهشی بر فلزات گران‌بهای با بازدهی پایین افزایش می‌یابد.