اخبار باشگاه اقتصاددانان روزنامه شماره ۶۴۷۸

رقابت جهانی هوش مصنوعی وارد مرحله‌ای تازه شده است؛ مرحله‌ای که در آن مزیت تعیین‌کننده نه صرفا دسترسی به تراشه‌های پیشرفته یا مدل‌های زبانی قدرتمند، بلکه دسترسی پایدار، ارزان و مطمئن به برق خواهد بود. برآورد آژانس بین‌المللی انرژی نشان می‌دهد مصرف برق مراکز داده جهان که امروز حدود ۱.۵درصد تقاضای جهانی است، تا میانه دهه آینده تقریبا سه برابر خواهد شد.

سرمایه‌گذاری‌ها در مراکز داده از یک تغییر قریب‌الوقوع در رقابت هوش مصنوعی خبر می‌دهند. به‌زودی دسترسی به برقِ قابل‌اعتماد و مقرون‌به‌صرفه، مزیت تعیین‌کننده در این بخش خواهد بود.همان‌گونه که آلبرت اُ. هیرشمن در کتاب «قدرت ملی و ساختار تجارت خارجی» استدلال می‌کند، قدرت واقعی یک اقتصاد در توانایی آن برای مدیریت گلوگاه‌هایی نهفته است که بر صنایع آن اثر می‌گذارند.

ظهور فناوری هوش مصنوعی یک رقابت جهانی را آغاز کرده است که هم ماهیتی تجاری دارد و هم ژئوپلیتیک. شرکت‌های خصوصی در زنجیره ارزش هوش مصنوعی برای خود جایگاه تعریف می‌کنند و به‌دنبال تصاحب سهمی از بازار هستند. دولت‌ها نیز باید هم از فرصت اقتصادی هوش مصنوعی بهره‌برداری کنند و هم از یک حوزه نوظهورِ امنیت ملی محافظت کنند. هر دو طرف، پیروزی یا شکست در این رقابت را بالقوه سرنوشت‌ساز می‌دانند.

اگر معماران رونق هوش مصنوعی درست گفته باشند، فقط مساله زمان است تا مراکز داده تاسیسات عظیم محاسباتی که هوش مصنوعی را تغذیه می‌کنند در مدار زمین شناور شوند و مانند سیاره‌ها در آسمان شب دیده شوند.