هجوم سرمایههای خرد حقیقی به درآمد ثابتها ادامه دارد
رفتار محتاطانه پول در بازار داراییها
صندوقهای درآمد ثابت
روز گذشته و در نخستین روز از معاملات هفته، صندوقهای درآمد ثابت برای دومین روز متوالی با ورود پول حقیقی مواجه شدند؛ روندی که در بستر شرایط خاص اقتصادی و فضای پرریسک کنونی، از اهمیت بالایی برخوردار است. ماحصل معامله بیش از ۱۶ همت واحد صندوق درآمد ثابت میان سرمایهگذاران، ورود ۲ هزار و ۷۵۲میلیارد تومان پول حقیقی به گردونه معاملات این صندوقها بود. نکته قابل توجه آن که در دو روز معاملاتی اخیر، روند ورود پول به این صندوقها شتاب بیشتری به خود گرفته و مجموع ورود سرمایه خرد حقیقی به صندوقهای درآمد ثابت در این دو روز به ۷ هزار و ۶۲میلیارد تومان رسیده است؛ موضوعی که نشاندهنده تقویت تقاضا برای داراییهای کمریسک در میان سرمایهگذاران حقیقی است. بدین ترتیب، میزان ورود پول حقیقی به صندوقهای درآمد ثابت از نخستین روز معاملاتی دوران جنگ (۱۷ اسفند) به ۱۷ هزار و ۷۶۳میلیارد تومان رسیده است. این رقم در شرایطی به ثبت رسیده که بخش مهمی از بازارهای دارایی با تعطیلی معاملات یا افزایش نااطمینانی مواجه بودهاند. به بیان دیگر، صندوقهای درآمد ثابت بار دیگر نقش پناهگاه امن سرمایه را در شرایط بحرانی ایفا کردهاند و توانستهاند بخش قابلتوجهی از نقدینگی سرگردان را به سمت خود جذب کنند. بررسی روندهای تاریخی نیز موید همین موضوع است.
دادههای مربوط به ورود و خروج پول حقیقی در سنوات گذشته نشان میدهد که صندوقهای درآمد ثابت طی یک دهه اخیر، بهطور مستمر با ورود سرمایه خرد حقیقی همراه بودهاند. این روند پایدار، ریشه در ویژگیهای ساختاری این صندوقها از جمله بازدهی نسبتا باثبات، نقدشوندگی مناسب و ریسک پایین در مقایسه با سایر ابزارهای مالی دارد؛ همین ویژگیها موجب شده تا این صندوقها در مقاطع مختلف، به ویژه در دورههای افزایش نااطمینانی، به گزینه نخست سرمایهگذاران ریسکگریز تبدیل شوند. در سال گذشته، صندوقهای درآمد ثابت با جذب حدود ۷۴ همت پول حقیقی، بهترین عملکرد را در میان ابزارهای مختلف مالی به ثبت رساندند و رتبه نخست را از آن خود کردند. پیش از آن نیز در سال ۱۴۰۳، این صندوقها موفق به جذب ۳۵ همت سرمایه خرد شده بودند. روند جذب سرمایه در سالهای قبلتر نیز قابلتوجه است؛ به طوری که در سال ۱۴۰۲ حدود ۱۲ همت، در سال ۱۴۰۱ نزدیک به ۵۰۰میلیارد تومان و در سال ۱۴۰۰ نیز حدود ۵ همت پول حقیقی وارد این صندوقها شده بود.
این ارقام به خوبی نشان میدهد که مسیر کلی سرمایهگذاری در این ابزار، طی سالهای اخیر صعودی و مبتنی بر افزایش اعتماد سرمایهگذاران بوده است. در سال جاری نیز تا این مقطع، حدود ۱۸ هزار و ۱۸۱میلیارد تومان پول حقیقی وارد صندوقهای درآمد ثابت شده است. این در حالی است که معاملات بازار سهام همچنان متوقف بوده و امکان نقدشوندگی مستقیم برای بسیاری از سرمایهگذاران در این بازار فراهم نیست. از سوی دیگر، صندوقهای طلا نیز از ابتدای آغاز معاملات در دوران جنگ (۲۴ اسفند) بهطور پیوسته با خروج پول حقیقی مواجه بودهاند که این موضوع میتواند نشانهای از تغییر ترجیحات سرمایهگذاران از داراییهای مبتنی بر نوسان قیمت به سمت گزینههای با درآمد ثابت و ریسک کمتر باشد.
در مجموع، ترکیب شرایط فعلی نشان میدهد که رفتار سرمایهگذاران حقیقی بهطور معناداری به سمت احتیاط بیشتر و ترجیح حفظ اصل سرمایه متمایل شده است. در چنین فضایی، صندوقهای درآمد ثابت نه تنها بهعنوان یک ابزار سرمایهگذاری، بلکه به عنوان لنگر ثبات در بازارهای مالی عمل میکنند و احتمالا تا زمان تداوم نااطمینانیها، همچنان مقصد اصلی جریان نقدینگی باقی خواهند ماند.
صندوقهای طلا
روز گذشته، ساعات معاملاتی صندوقهای طلا و نقره افزایش پیدا کرد و این صندوقها از روز گذشته، قابلیت معامله از ساعت ۱۲ تا ۱۵ و ۳۰ دقیقه روزهای معاملاتی را پیدا کردند. همچنین از ساعت ۱۱ و ۴۵ تا ۱۲ نیز زمان پیشگشایش و سفارشگیری این صندوقها خواهد بود. افزایش ساعات معاملاتی این صندوقها در حالی رقم خورده که پیش از این، صندوقهای مذکور از ساعت ۱۱ و ۳۰ تا ۱۳ و ۳۰ روزهای معاملاتی، قابلیت معامله داشتند. با خوشبینیهایی که پیرامون مذاکرات ایران و آمریکا در روزهای اخیر شکل گرفت؛ قیمت تتر با عقبنشینی همراه شد و روز گذشته در کانال ۱۵۳ هزار تومان مورد معامله قرار گرفت. بهای طلای جهانی نیز در کانال ۴ هزار و ۷۰۰ دلار قرار دارد. این موضوع موجب افت قیمتها در بازار فیزیکی طلا و سکه شد و روز گذشته، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار به ۱۷میلیون و ۶۰۰ هزار تومان رسید. سکه امامی نیز در کانال ۱۸۱میلیون تومان مورد معامله قرار گرفت و نیمسکه و ربعسکه هم به ترتیب در قیمتهای ۹۶ و ۵۵میلیون تومان میان خریداران و فروشندگان دست به دست شدند.
در همین راستا، صندوقهای طلا نیز معاملات روز گذشته را در دامنه سرخ تابلوی معاملات آغاز کردند و در دامنه منفی ۱ تا منفی ۳ درصد مورد معامله قرار گرفتند. روز گذشته، ۵ هزار و ۹۴۸میلیارد تومان واحد صندوق طلا میان خریداران و فروشندگان دست به دست شد و در نتیجه این معاملات، ۷۶۲میلیارد تومان پول حقیقی از این صندوقها خارج شد. صندوقهای طلا معاملات خود را از ۲۴ اسفند آغاز کردهاند و تا به حال ۱۵ روز معاملاتی را بعد از وقفه دو هفتهای به خاطر جنگ تجربه کردهاند. در هر ۱۵ روز معاملاتی، صندوقهای طلا با خروج پول حقیقی همراه شدهاند و مجموع خروج پول از این صندوقها در دوره مذکور، ۱۳ هزار و ۲۸۰میلیارد تومان بوده است.
افزایش ساعات معاملاتی صندوقهای طلا و نقره را میتوان در چارچوب سیاستهای توسعه ابزارهای مالی و ارتقای عمق بازار قابل تحلیل دانست. زیرا قبل از جنگ نیز ساعات معاملاتی این صندوقها به ۶ ساعت افزایش پیدا کرده بود. این تغییر، علاوه بر افزایش انعطافپذیری سرمایهگذاران در مدیریت پرتفوی، میتواند به بهبود کشف قیمت و کاهش شکاف زمانی میان بازارهای داخلی و تحولات بازارهای جهانی نیز کمک کند. به ویژه در شرایطی که نوسانات نرخ ارز و قیمتهای جهانی طلا بهطور همزمان بر انتظارات فعالان بازار اثر میگذارند، افزایش دامنه زمانی معاملات میتواند نقش مهمی در همراستا کردن رفتار عرضه و تقاضا ایفا کند. همچنین عقبنشینی نرخ تتر و کاهش قیمت در بازار فیزیکی طلا و سکه، نشاندهنده تعدیل انتظارات کوتاهمدت در میان معاملهگران است؛ موضوعی که به سرعت در عملکرد صندوقهای طلا نیز منعکس شده است. تداوم خروج پول حقیقی از این صندوقها طی ۱۵ روز معاملاتی اخیر، بیانگر این است که سرمایهگذاران در فضای فعلی، رویکردی محتاطانهتر نسبت به داراییهای مبتنی بر طلا اتخاذ کردهاند و بخشی از نقدینگی در حال حرکت به سمت ابزارهای کمریسکتر یا انتظار برای تثبیت شرایط است.
با این حال، از منظر رفتاری، تداوم خروج سنگین پول از صندوقهای طلا در یک بازه زمانی نسبتا کوتاه میتواند نشانهای از تخلیه هیجانات قبلی بازار نیز تلقی شود؛ به ویژه پس از دورهای از نااطمینانی شدید که منجر به افزایش تقاضای احتیاطی برای داراییهای امن شده بود. اکنون به نظر میرسد با فروکش نسبی آن هیجانات، بازار در حال ورود به مرحله جدیدی از انتظارات است. در چنین شرایطی، مسیر آتی جریان نقدینگی به شدت وابسته به سیگنالهای سیاسی، روند نرخ ارز و همچنین انتظارات تورمی خواهد بود؛ عواملی که همچنان نقش تعیینکنندهای در جهتدهی به رفتار صندوقهای طلا و نقره ایفا میکنند.
صندوقهای نقره
معاملات صندوقهای نقره نیز در روز گذشته با افت این صندوقها پیگیری شد. در روز گذشته، برای یازدهمین روز متوالی صندوقهای نقره با ورود پول حقیقی همراه شدند. ماحصل معامله ۲۲۹میلیارد تومان واحد صندوق نقره در معاملات روز گذشته، ورود ۳۹میلیارد تومان پول حقیقی بود. ورود پول به این صندوقها در روزهای اخیر در شرایطی صورت گرفته که همواره صندوقهای نقره با حباب مثبت معامله شدهاند و ورود پول در چنین شرایطی، یکی از نکات جالب توجه معاملات این صندوقها محسوب میشود.
