کدام متغیرها روند معاملات را تغییر میدهند؟
کریدور جدید بازارها
پس از دو هفته خروج مستمر پول حقیقیها از صندوقهای درآمد ثابت و ورود قدرتمند پول به صندوقهای طلا، اکنون نگاه فعالان بازار به چشمانداز هفته آینده دوخته شده است. برخی از تحلیلگران بر این باورند که کاهش نسبی ریسکهای سیاسی میتواند به افت نرخ دلار و آرامتر شدن رفتار معاملهگران منجر شود. این اتفاق احتمالا از شدت خروج پول از صندوقهای درآمد ثابت میکاهد. البته نبود قطعیت در فضای سیاسی و تداوم اخبار متناقض، همچنان احتمال بازگشت موج تقاضا در بازار ارز و تشدید خروج سرمایه از ابزارهای کمریسک را تقویت میکند. در همین حال، ادامه تعطیلی بورس تهران نیز بر فضای انتظاری بازارها افزوده است. سازمان بورس اعلام کرده بازار سهام دستکم تا روز دوشنبه همچنان تعطیل خواهد بود. این وضعیت در حالی است که ابهام درباره زمان بازگشایی تالار شیشهای ادامه دارد.
بسته بودن طولانیمدت بازار سهام موجب شده است بخشی از سرمایههای خرد که در شرایط عادی میتوانست میان سهام و صندوقهای مختلف توزیع شود، اکنون میان صندوقهای طلا و درآمد ثابت در رفتوبرگشت باشد. به همین دلیل، شدت نوسانات جریان پول در صندوقها طی هفتههای اخیر به شکل محسوسی افزایش یافته است. تحلیلگران معتقدند مهمترین متغیر اثرگذار بر روند بازارها در هفته آینده، سطح ریسکهای سیاسی و جهت حرکت نرخ دلار خواهد بود. بخشی از کارشناسان بر این باورند که اگر فضای سیاسی و سیگنالهای جنگی تلطیف و نشانههایی از کاهش تنشها مخابره شود، بازار ارز میتواند وارد فاز اصلاح و استراحت شود. در این سناریو، افت نسبی قیمت دلار احتمالا از جذابیت صندوقهای طلا خواهد کاست و بخشی از سرمایهها دوباره به سمت صندوقهای درآمد ثابت حرکت میکند. تجربه روزهای اخیر نیز نشان داده هر بار از سرعت رشد دلار کاسته شده، از شدت ورود پول به صندوقهای طلا نیز کم شده و حتی در برخی روزها درآمد ثابتها دوباره با ورود پول مواجه شدهاند.
اما یک سناریوی دیگر نیز مطرح است و همچنان از نگاه معاملهگران دور نمانده است. بسیاری از فعالان بازار معتقدند فضای سیاسی هنوز به سطحی از ثبات نرسیده است که بتوان با اطمینان به کاهش پایدار ریسکها امید داشت. انتشار اخبار ضدونقیض، اظهارنظرهای متفاوت درباره آینده تنشها و نبود چشمانداز روشن نسبت به وضعیت بازار سرمایه، باعث شده است بخش مهمی از سرمایهگذاران همچنان نسبت به ماندگاری نوسانات ارزی استراتژی محتاطانهای داشته باشند. از این رو احتمال بازگشت تقاضا به بازار ارز و طلا همچنان بالاست. بنابراین ممکن است شرایط مذکور بار دیگر خروج پول از صندوقهای درآمد ثابت را تشدید کند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند، تعلیق معاملات بازار سهام، خود به عاملی برای افزایش رفتارهای کوتاهمدت و نوسانی تبدیل شده است. در نبود امکان معامله سهام، بخشی از سرمایهگذاران به جای اتخاذ استراتژیهای بلندمدت، تمرکز خود را بر جابهجایی سریع میان صندوقها قرار دادهاند؛ اتفاقی که موجب شده است جریان پول در صندوقهای طلا و درآمد ثابت با سرعتی کمسابقه تغییر مسیر دهد.
هفته سرنوشتساز
به نظر میرسد بازارها در روزهای آینده مجددا به اخبار سیاسی و نوسانات دلار واکنش جدی نشان دهند. در همین رابطه
محمد خبریزاد، تحلیلگر بازارهای مالی در گفتوگو با «دنیایاقتصاد» ضمن اشاره به وضعیت معاملات بازارها در هفتهای که گذشت، اظهار کرد: کوچکترین تغییر در سطح ریسکها میتواند مسیر سرمایههای خرد را به سرعت تغییر دهد. معمولا برای پیشبینی روند هفتگی بازارها، ابتدا اتفاقات هفته قبل بررسی شود و براساس آن میتوان چشمانداز کوتاهمدت را ترسیم کرد. در هفته گذشته اگرچه بازار سهام همچنان متوقف بود، اما صندوقهای طلا و درآمد ثابت دو نیمه متفاوت را پشتسر گذاشتند. او گفت: در نیمه نخست هفته، رشد نرخ دلار تا محدوده ۱۹۰هزار تومان موجب شد ورود پول سنگینی به صندوقهای طلا انجام شود و در مقابل، خروج قابلتوجه از پول حقیقیها از صندوقهای درآمد ثابت رقم خورد. این استراتژی نشان داد سرمایهگذاران نسبت به افزایش تورم انتظاری نگران شدهاند و بخشی از منابع خود را از ابزارهای کمریسک خارج کرده و به سمت طلا، دلار و صندوقهای مبتنی بر طلا حرکت کردهاند. به گفته این کارشناس، از نیمه دوم هفته اما با انتشار اخباری مبنی بر احتمال ازسرگیری مذاکرات و تقویت احتمال دستیابی به توافق و آتشبس پایدار، فضای بازار تغییر کرد. همین موضوع باعث شد نرخ دلار تا محدوده ۱۷۲ تا ۱۷۳هزار تومان کاهش پیدا کند. همزمان صندوقهای طلا وارد فاز منفی شدند و روند خروج پول از صندوقهای درآمد ثابت نیز متوقف شد؛ بهطوریکه در معاملات روز چهارشنبه شاهد ورود پول به صندوقهای درآمد ثابت و خروج پول از صندوقهای طلا بودیم.
این کارشناس ادامه داد: با این حال بهنظر میرسد خوشبینی شکلگرفته نسبت به توافق، تا حدی تحتتاثیر برخی اتفاقات در جنوب کشور قرار گرفته است. رد و بدل شدن آتش و افزایش تنشها موجب شد قیمت جهانی نفت رشد کند و تتر نیز بار دیگر به محدوده ۱۸۰هزار تومان نزدیک شود. همین موضوع باعث شده است بازار تا حدی از فضای خوشبینی فاصله بگیرد.
محمد خبریزاد گفت: پیشبینی من این است که بازار امروز(شنبه) احتمالا با خروج پول از صندوقهای درآمد ثابت و ورود پول به صندوقهای طلا کار خود را آغاز کند و حتی صندوقهای طلا نیز بهدلیل رشد نرخ دلار، بازدهی مثبتی را ثبت کنند. البته ادامه مسیر بازار در طول هفته کاملا وابسته به اخباری است که منتشر میشود.
او افزود: در حال حاضر بازار صندوقهای طلا و درآمد ثابت تحتتاثیر دو عامل اصلی قرار دارد؛ نخست اخبار مربوط به مذاکرات و توافق احتمالی میان ایران و آمریکا و دوم دادهها و اخبار اقتصادی داخلی که میتواند بر نرخ دلار و انتظارات تورمی اثرگذار باشد. به نظر میرسد، دلار فعلا در کانال ۱۷۰هزار تومان در حال نوسان است و این محدوده میتواند نقش تعیینکنندهای در رفتار بازارها داشته باشد.
این تحلیلگر بازار سرمایه تاکید کرد: اگر توافقی جدی و پایدار شکل بگیرد، احتمال شکسته شدن کف ۱۷۰هزار تومان وجود دارد و حتی ممکن است دلار در کوتاهمدت به محدوده ۱۵۰ تا ۱۶۰ هزار تومان عقبنشینی کند. در آن صورت، صندوقهای طلا نیز تحت فشار قرار خواهند گرفت و بخشی از نقدینگی ممکن است دوباره به سمت صندوقهای درآمد ثابت حرکت کند. اما اگر اخبار منفی منتشر شود یا بازار احساس کند احتمال توافق کاهش یافته، احتمال حرکت دلار به سطوح بالاتر وجود خواهد داشت.
وی ادامه داد: به نظر میرسد به جز معاملات روز شنبه، در ادامه هفته بازارها تا حدی متعادلتر دنبال شوند و سرمایهگذاران بیشتر در وضعیت انتظار قرار بگیرند تا جهت اخبار سیاسی مشخص شود. با این حال در افق میانمدت و بلندمدت، شرایط اقتصادی کشور همچنان در ابهام است. بسیاری از شرکتها هنوز به وضعیت تولید قبل از جنگ بازنگشتهاند و احتمال کمبود برخی مواد اولیه در ماههای آینده وجود دارد. از سوی دیگر، فضای اقتصادی کشور همچنان تورمی است و حتی احتمال ثبت تورم بالای ۵۰درصد یا در سناریوهای بدبینانه، تورم خیلی بالا نیز مطرح میشود.
وی گفت: در چنین شرایطی به نظر میرسد صندوقهای طلا و صندوقهای کالایی همچنان گزینه نخست سرمایهگذاران تا پایان سال باقی بمانند؛ چراکه در وضعیت فعلی، هدف اصلی بسیاری از مردم دیگر کسب سود نیست، بلکه حفظ ارزش پول است. این کارشناس با اشاره به وضعیت بورس تهران اظهار کرد: طبق اعلام صورتگرفته، بازار سهام تا روز دوشنبه همچنان متوقف خواهد بود. آنچه مشخص است این است که سازمان بورس تلاش میکند از یکسو سطح شفافسازی شرکتها را افزایش دهد و از سوی دیگر از طریق صندوق توسعه بازار، منابع لازم را برای بازگشایی کمهزینهتر بورس فراهم کند تا بازار در زمان بازگشایی با حداقل آسیب ممکن مواجه شود.
این کارشناس همچنین با اشاره به رفتار سرمایهگذاران در هفتههای اخیر تاکید کرد: سرعت جابهجایی پول میان صندوقها به شکل محسوسی افزایش یافته و این موضوع نشان میدهد افق تصمیمگیری معاملهگران کوتاهتر شده است. در شرایط عادی، سرمایهگذاران معمولا با دید میانمدت یا بلندمدت اقدام به انتخاب ابزارهای مالی میکنند، اما در فضای فعلی بخش مهمی از بازار براساس اخبار لحظهای و تحولات سیاسی تصمیم میگیرد. این وضعیت باعث شده است جریان پول با کوچکترین تغییر در فضای خبری، میان صندوقهای طلا و درآمد ثابت جابهجا شود.
محمد خبریزاد افزود: ادامه تعطیلی بورس نیز در تشدید این وضعیت بیتاثیر نبوده است. در شرایطی که بازار سهام متوقف است، بخش مهمی از نقدینگی سرگردان امکان ورود به سهام را ندارد و همین منابع عمدتا میان بازار ارز، طلا و صندوقهای درآمد ثابت در گردش هستند.
به گفته او، اگر بورس باز بود احتمالا بخشی از این پولها به سمت سهام شرکتهای دلاری یا صنایع صادراتمحور حرکت میکرد، اما در وضعیت فعلی، تمرکز نقدینگی بیشتر روی بازارهای نقدشونده و کوتاهمدت قرار گرفته است.
این تحلیلگر بازار سرمایه خاطرنشان کرد: یکی از مهمترین نکات برای هفته آینده، واکنش بازار به سطح کنونی قیمت دلار خواهد بود. اگر بازار ارز بتواند دوباره به سمت سقفهای قبلی حرکت کند، احتمال افزایش مجدد ورود پول به صندوقهای طلا وجود دارد، اما در صورتی که فضای مذاکراتی تقویت شود و دلار به سمت کفهای پایینتر حرکت کند، میتوان انتظار داشت بخشی از سرمایهها بار دیگر به سمت ابزارهای کمریسک بازگردند. به اعتقاد وی، بازار فعلا در مرحلهای قرار دارد که بیش از هر چیز به اخبار سیاسی واکنش نشان میدهد و تا زمانی که تکلیف متغیرهای کلان مشخص نشود، نوسان و تغییر سریع مسیر نقدینگی ادامه خواهد داشت.
