نسخه مهار عوارض‌گریزی در جاده‌ها

به گزارش «دنیای اقتصاد»، نشست خبری معاون وزیر راه و شهرسازی و رئیس سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای روز گذشته برگزار شد. 

رضا اکبری، رئیس این سازمان در پاسخ به «دنیای اقتصاد»، درباره تاخیر در بازپرداخت عوارض جاده‌ای وصولی به سرمایه‌گذاران پروژه‌های آزادراهی، گفت: راهکارهایی برای جبران این اختلاف زمانی در وصول تا بازپرداخت عوارض اتخاذ شده است؛ البته در دولت چهاردهم  نیز تدابیری در نظر گرفته شد تا  سرمایه‌گذاران متناسب با سهم سرمایه‌گذاری، سود سرمایه را  دریافت کنند که این امر مستلزم رشد بهای عوارض آزادراهی متناسب با نرخ تورم است.

رضا اکبری copy

وی افزود: قیمت‌ها در سال‌های گذشته بعضا به مدت طولانی افزایش پیدا نمی‌کرد، اما از ابتدای این دولت تعدیل و به‌روزرسانی بهای عوارض تردد انجام و باعث شد سرمایه‌گذاران آزادراهی مجددا به این حوزه بازگردند و پروژه‌های نیمه‌تمام با سرعت بیشتری پیش برود. بر این اساس افزون بر اینکه عوارض پنج پروژه آزادراهی دولتی در سال گذشته افزایش یافت، در سال جاری نیز وزارت اقتصاد اطلاعاتی را درخواست کرد و شاید راجع به این نرخ‌ها دوباره تصمیم تازه‌ای اتخاذ و بهای عوارض به‌روز شود. در مورد آزادراه‌هایی که سرمایه‌گذار خصوصی در آنها مشارکت کرده است، نرخ عوارض حدود یک ماه قبل به‌‌روز شد.

اما نکته مهم، الکترونیکی شدن فرآیند اخذ عوارض آزادراه‌ها بر اساس تکالیف قانونی است؛ اکنون در عمل نیمی از رانندگان، عوارض تردد خود از آزادراه‌ها پرداخت نمی‌کنند و این مساله در کیفیت نگهداشت، بازگشت سرمایه سرمایه‌گذاران و تمایل آنها به سرمایه‌گذاری مجدد اثر سوء دارد. از همین رو به دنبال قانونی هستیم که اجبار و الزامی ایجاد کند و مطالبات مربوط به عوارض، به صورت سالانه از سوی مردم تسویه شود.

تبعات قطع اینترنت

مهدی خضری، معاون حمل‌ونقل سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای نیز در این نشست، توضیحاتی درباره بیمه رانندگان کامیون، مساله صدور ویزای رانندگان بین‌المللی، هوشمندسازی سامانه توزیع بار و تاثیر قطع اینترنت بر اقدامات حوزه راهداری ارائه کرد. وی درباره بیمه رانندگان توضیح داد: جلسات ویژه‌ای با حضور وزیر راه و شهرسازی تشکیل شد و امیدواریم در هفته‎‌های آینده در مجلس آن را به صورت قانونی به نتیجه برسانیم. بیمه تکمیلی رانندگان نیز با دستور رئیس سازمان راهداری و در قالب طرح هماهنگی بین رانندگان و شرکت‌های حمل‌ونقل دنبال شد و برای یک‌میلیون و ۴۰۰ هزار عضو خانواده کامیون‌داران، پوشش بیمه تکمیلی فراهم شده است.

مهدی خضری copy

خضری در توضیح سامانه‌ای شدن توزیع بار به اجرای تسهیلات هوشمندسازی انتخاب بار اشاره کرد که صف انتظار رانندگان را کاهش داده است: سازمان راهداری در ساماندهی سامانه‌های اعلام بار سنتی ورود کرده و هوشمندسازی تکنولوژی به ویژه در استان‌های بزرگ و پربار، در حال انجام است. راننده‌ها نیز استقبال خوبی داشته‌اند. به گفته وی، زمان طولانی انتخاب ظرفیت بار و جابه‌جایی کالا کاهش یافته و راننده‌ها می‌توانند از طریق گوشی‌های موبایل و ظرفیت سامانه‌ها استفاده و نسبت به اخذ نوبت و شرکت در سالن بار مجازی اقدام کنند. قطعی اینترنت و تاثیر آن بر سرعت انجام اقدامات هوشمند مساله دیگری بود که خضری درباره آن توضیح داد. به گفته وی به دلیل تشکیل ستاد مدیریت بحران در وزارت راه و شهرسازی حدود ۱۰ سناریو در حوزه مسافر، کالا و ترانزیت تعریف شد و حتی اگر کل سامانه‌ها از دست بروند نیز حمل‌ونقل کشور به صورت کامل و پایدار انجام خواهد شد.

وی گفت: قطعی می‌تواند تاثیرگذار باشد اما برنامه‌های عملیاتی را برای آن در نظر گرفتیم.خضری در ادامه درباره محاسبات تن- کیلومتر حمل بار از تدوین جدولی با مشارکت نماینده تشکل‌های صنفی خبر داد: معیارهای تعیین شاخص تن - کیلومتر در این جدول لحاظ شده است. بیمه بدنه و شخص ثالث، عوارض سالانه، عوارض آزادراهی، میزان سوخت و مکمل‌های مصرفی، لاستیک، روغن،‌تعمیر و نگهداری وسیله نقلیه، استهلاک خودرو، دستمزد و بیمه تامین اجتماعی و هزینه‌های بالاسری براساس کارکرد کامیون با ظرفیت ۲۲ تن در نظر گرفته شده است. این جدول در مدتی که نرخ ارز افزایش یافت به‌‌روزرسانی شد و در نهایت به شاخص ایده‌آل تن - کیلومتر رسیدیم.

ماجرای صف انتظار در مرز دوغارون

خضری در ادامه، با بیان اینکه وزیر راه و شهرسازی به‌موقع و قبل از اعتراضات، همسو با افزایش قیمت‌ها، نرخ جدید تن - کیلومتر را ابلاغ کرد که موجب کسب رضایت نسبی رانندگان کامیون شد، گفت: افزایش ۱۹.۵درصدی قیمت تن - کیلومتر، براساس ضریب تاثیرگذاری اقلام مصرفی و میزان کارکرد رانندگان بوده است. وی گفت: اجرایی کردن سامانه برخط پرداخت اجاره موضوع دیگری بود که در این نشست به آن اشاره شد که ۷۰ درصد از مشکلات زمان پرداخت را حل خواهد کرد. وی در پاسخ به سوالی درباره اظهارات وزیر جهاد کشاورزی مبنی بر توقف کامیون‌داران در جریان اعتراضات اخیر و تکذیب آن از سوی وزارت راه اینگونه توضیح داد: یک ساعت هم توقف در حمل‌ونقل کشور نداشتیم و رانندگان در تمام حوزه‌ها در بحث توزیع کالاهای اساسی، محصولات و مواد اولیه و تولیدات کارخانجات بدون توقف فعالیت کردند و اگر موضوعی هم بود در خانواده حمل‌ونقل مدیریت شد.

خضری در ادامه، درباره صف انتظار کامیون‌ها در مرز دوغارون به مساله اختلاف افغانستان و پاکستان اشاره کرد که در این وضعیت نقش دارد. به گفته او، توقف‌های طولانی کامیون‌ها تنها مربوط به ایران نیست و با توجه به اختلاف پاکستان و افغانستان، بیشتر تجار کالا را از ایران به افغانستان ترانزیت می‌کنند. در حال حاضر روزانه ۱۳۰۰تا ۱۵۰۰ دستگاه کامیون از این مرز عبور می‌کند و در حال هماهنگی با افغانستان هستیم که ظرفیت جابه‌جایی به بیش از ۲۵۰۰ دستگاه برسد.

مشکل ویزای رانندگان بین‌الملل موضوع دیگری بود که خضری درباره آن توضیح داد. به گفته او در حال حاضر کشورهای اروپایی به سختی به رانندگان ایران ویزا می‌دهند و وزارت امور خارجه در حال رایزنی است که مشکلات کمتر شود. ویزای رانندگان از طریق سامانه بین‌الملل سیستمی شده است و رانندگان به راحتی می‌توانند درخواست ویزا را از طریق سامانه ارسال کنند و به این واسطه مشکلات تعدد مراجعات با این سامانه بسیار کاهش یافته است.

 اکبری، رئیس سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای نیز در بخش دیگری از این نشست، درباره مشکلات ایجاد شده در پی قطعی اینترنت توضیح داد: قطعی اینترنت هم برای سازمان راهداری و هم گمرک در مرزها، مشکلاتی ایجاد کرده که به همین دلیل اخیرا مرز آستارا شلوغ شد. اما با اعلام IPها به مرزها در حال رفع این مشکل هستیم و به تدریج این مشکل حل خواهد شد. معاون وزیر راه و شهرسازی همچنین درباره آمادگی سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای برای احتمال بروز جنگ ادامه داد: امیدواریم اتفاقی در جنوب کشور رخ ندهد اما برای سناریوهای بد برنامه‌ریزی کرده‌ایم تا پشتیبانی‌ها به طور کامل انجام شود.

وی با اشاره به اقداماتی که در زمینه اجرای طرح کالابرگ صورت گرفته است، به نقش سازمان راهداری و رانندگان کامیون‌ها در اجرای سیاست‌های دولت اشاره کرد و گفت: تکلیف ما در این زمینه، توزیع به موقع کالا در کشور بود. وی آماری از حمل و توزیع کالا در کشور ارائه کرد که در سال جاری به شیوه‌‍ای موثر انجام شده است. به گفته اکبری، از حدود ۶۰۰‌میلیون تن کالایی که طی یک سال در کشور حمل می‌شود، حدود ۲۰ درصد (۱۲۰‌میلیون تن) کالای کشاورزی، دامی و غذایی تولید داخلی است که باید به مقصد بازارها حمل شود؛ بر این اساس در ۱۰ ماه اول سال جاری ۱۰۰‌میلیون تن از این نوع کالاها حمل شده است. در این مدت ۵۰۷‌میلیون تن کالا از طریق ناوگان جاده‌ای حمل شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، ۲.۵ درصد افزایش داشته است. توزیع کالاهای اساسی موضوع دیگری بود که رئیس سازمان راهداری به آن اشاره کرد و گفت که از ۹ قلم کالای اساسی که پنج درصد از کل کالاهای کشور را شامل می‌شوند، (۲۵‌میلیون تن در سال) در ۱۰ماه امسال، ۲۱‌میلیون تن جابه‌جا شده است.

وی با بیان اینکه در جنگ ۱۲روزه، رکورد حمل کالای اساسی شکسته شد از افزایش رکورد حمل کالای اساسی در کشور خبر داد و گفت: روزانه تا ۴هزار کامیون، جابه‌جایی کالاهای اساسی را انجام می‌دهند و ۱۰۰هزار تن کالا جابه‌جا می‌شود. همچنین ماهانه ۲‌میلیون تن کالای اساسی توسط کامیون‌داران جابه‌جا می‌شود. وی با اشاره به وضعیت معقول جابه‌جایی کالا از طریق شبکه جاده‌ای، گفت: با تلاش‌های انجام شده در حاضر حمل کالا ۲۰درصد بیشتر از شرایط نرمال است و وضعیت بسیار مطلوبی است. بخش دیگر صحبت‌های اکبری به آمار ترانزیت اختصاص داشت. به گفته او از ابتدای دولت چهاردهم ۲۵‌میلیون تن ترانزیت در کشور انجام شد که این آمار در ۱۰ماهه امسال ۱۳.۸۵میلیون تن بود. براساس تکالیف برنامه هفتم توسعه در پایان سال جاری حجم ترانزیت جاده‌ای باید به ۱۷‌میلیون تن برسد.