ظهور ابرقدرت در افق پکن

تحلیلگران و کارشناسان می‌گویند همزمان، دیروز با ورود کر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا به چین با امید به احیای روابط تجاریِ اخیرا تیره‌شده، انتظار می‌رود پکن نفوذ سیاسی و اقتصادی جهانی خود را بیش‌ازپیش گسترش دهد. الکساندر تومیک، استاد اقتصاد در کالج بوستون، معتقد است که چین با پشتوانه اقتصاد ۲۰تریلیون دلاری و بازارهای سهام و اوراق قرضه به ارزش ۴۵تریلیون دلار، در حال ظهور به‌عنوان یک «شریک باثبات» برای بسیاری از کشورهاست.

به گزارش رویترز، سفر چهار روزه استارمر به چین، اولین سفر یک نخست‌وزیر بریتانیا از سال۲۰۱۸ تاکنون خواهد بود و پس از سفر اوایل ماه جاریِ مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا صورت می‌گیرد؛ کارنی نخستین نخست‌وزیر کانادا بود که از سال۲۰۱۷ به پکن سفر کرد. در جریان سفر کارنی، دو کشور توافق‌نامه‌ای اقتصادی برای برچیدن موانع تجاری و ایجاد روابط راهبردی جدید امضا کردند. کارنی چین را «شریکی قابل پیش‌بینی‌تر و قابل‌اعتمادتر» توصیف کرد (دنیای‌اقتصاد در گزارش «موازنه‌گری لندن بین عقاب و اژدها» که دیروز چهارشنبه منتشر شد به این سفر اشاره کرده بود). اما چین در تلاش برای بستن پیمان‌های تجاری جدید جهت کاهش ریسک وابستگی به ایالات متحده تنها نیست.

هند و اتحادیه اروپا روز سه‌شنبه به توافق تجاری مدت‌ها به تعویق‌افتاده‌ای دست یافتند که تعرفه‌ها بر اکثر کالاها را کاهش می‌دهد و تجارت دوجانبه را تقویت می‌کند؛ امری که می‌تواند صادرات اروپا به این کشور جنوب آسیا را تا سال۲۰۳۲ دوبرابر کند.اگرچه دو اقتصاد بزرگ جهان طی چند سال گذشته درگیر مناقشات ژئوپلیتیک بوده‌اند، بازگشت ترامپ به کاخ سفید در ژانویه۲۰۲۵ تنش‌ها را در جبهه‌های متعدد، از جمله تجارت و فناوری، به شدت تشدید کرد. ترامپ در ماه آوریل تعرفه‌ها بر کالاهای چین را به بیش از ۱۰۰درصد افزایش داد؛ اما بعدا تا حدی عقب‌نشینی کرد و به آتش‌بسی موقت رضایت داد؛ در مقابل، پکن صادرات خود را به بازارهای غیرآمریکایی افزایش داد و تدابیر حمایتی را برای شرکت‌های خصوصی و بازارهای خود اجرایی کرد. محموله‌های صادراتی چین به ایالات متحده در سال۲۰۲۵ با کاهش ۲۰درصدی مواجه شد؛ اما در سال گذشته صادرات به آفریقا ۲۵.۸درصد، به آمریکای لاتین ۷.۴درصد، به آسیای جنوب شرقی ۱۳.۴درصد و به اتحادیه اروپا ۸.۴درصد افزایش یافت.

تومیک گفت: «بسیاری از کشورهایی که قبلا با چین روابط دوستانه‌ای نداشتند، اکنون به نوعی به سمت چین می‌چرخند؛ زیرا ایالات متحده بسیار غیرقابل‌پیش‌بینی شده است. هرچه تعامل با آمریکا دشوارتر می‌شود، فضا برای چین بازتر می‌شود.»با وجود تنش‌های تجاری با ایالات متحده، اقتصاد چین که در داخل به‌دلیل مصرف ضعیف داخلی و رکود طولانی‌مدت بخش مسکن تحت فشار تورم منفی بود، توانست به هدف رشد ۵درصدی دولت در سال۲۰۲۵ دست یابد. در ماه‌های اخیر، چین اقدامات متعددی برای تقویت سرمایه‌گذاری خارجی انجام داده است، از جمله اجرای برنامه‌های آزمایشی در پکن، شانگهای و سایر مناطق برای گسترش دسترسی به بازار در خدماتی همچون مخابرات، بهداشت و آموزش.

بر اساس داده‌های تسویه بانکی نهاد نظارتی ارز چین، این کشور در ماه دسامبر بزرگ‌ترین جریان ورودی ماهانه ارز خارجی را با رقم ۱۰۰.۱میلیارد دلار ثبت کرد. ذخایر رسمی ارزی این کشور نیز به بالاترین حد در ۱۰سال گذشته، یعنی ۳.۳۶تریلیون دلار رسید.بازار مالی چین نیز از مناقشات تجاری جان سالم به در برده و مستحکم ظاهر شده است؛ شاخص بورس شانگهای در سال گذشته ۲۷درصد رشد داشته که عملکردی بهتر از سهام ایالات متحده را نشان می‌دهد، حجم معاملات بازار به رکوردی جدید رسیده و استفاده جهانی از یوآن گسترش یافته است.