ارتش روسیه برای سومینبار مدعی اشغال کامل لوهانسک شد
جنگ فرسایشی در شرق اوکراین
ناظران جنگ، از جمله «موسسه مطالعات جنگ» مستقر در واشنگتن، گزارش میدهند که پیشرویهای روسیه در اوکراین در سهماه نخست سال جاری میلادی کاهش یافته و به حدود ۵ کیلومتر در روز رسیده است؛ درحالیکه این رقم در سهماه نخست سال۲۰۲۵، معادل ۱۱کیلومتر بود. علاوه بر این، در برخی از بخشهای میدان نبرد، اوکراینیها دستاوردهایی داشتهاند. اوکراین ادعای کنترل کامل روسیه بر لوهانسک را به سخره گرفت. ویکتور ترگوبوف، سخنگوی ارتش اوکراین در این باره گفت: «خط مقدم در شش ماه گذشته تقریبا هیچ تغییر محسوسی نداشته است. این ادعا بیشتر به یک دروغ اول آوریل از سوی آنها شباهت دارد.» سپاه سوم ارتش اوکراین که وظیفه دفاع از لوهانسک را بر عهده دارد، اعلام کرد که روسها در تلاش برای تکمیل تصرف این منطقه، ۱۴۴ حمله ناموفق را به دو روستا انجام دادهاند.
در همان روزی که وزارت دفاع روسیه این ادعا را مطرح کرد، دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین اظهار کرد که ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین باید پیش از این دستور خروج نیروهای اوکراینی از کل منطقه دونباس را صادر میکرد. وی این عقبنشینی را برای پایان دادن به «فاز داغ» جنگ ضروری خواند. منطقه دونباس شامل لوهانسک و دونتسک است که اوکراین همچنان حدود ۲۰ درصد از آن را در کنترل خود دارد. موسسه مطالعات جنگ پس از تازهترین بیانیه مسکو اعلام کرد: «ادعاهای کرملین در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ مبنی بر تصرف لوهانسک، صرفا بزرگنماییِ تغییرات ناچیز در جبهههاست تا این تصور غلط را ایجاد کند که نیروهای روسی به سرعت در بخشهای مختلف میدان نبرد در حال پیشروی هستند.» این موسسه نتیجهگیری کرد که هدف از بیانیه روسیه «نشان دادن فروپاشی قریبالوقوع خطوط دفاعی اوکراین است تا ایالات متحده و دیگر شرکای کییف را وادار کند که اوکراین را به واگذاری غیرضروری سرزمینهایی مجبور کنند؛ مناطقی که بسیار بعید است نیروهای روسی بتوانند در میانمدت، و یا حتی در هر زمان دیگری، از نظر نظامی آنها را تصرف کنند.»
ادعای «آزادسازی» لوهانسک پیشتر در سال ۲۰۲۲ و همچنین در ژوئن گذشته نیز مطرح شده بود؛ زمانی که لئونید پاسچنیک، فرماندار منصوب کرملین در لوهانسک، اعلام کرد که اکنون «۱۰۰ درصد» این منطقه تحت کنترل نیروهای روسی قرار دارد. با این حال، ولادیمیر پوتین در ماه اکتبر گفته بود که تنها مقدار اندکی از این منطقه برای تصرف باقی مانده است. بر اساس ویدئوهای مکانیابی شده، در هفته گذشته پهپادهای اوکراینی مخازن سوخت و انبارهای مهمات روسیه را در فاصله ۱۰۰ کیلومتری از خطوط مقدم در لوهانسک و همچنین یک سامانه پدافند هوایی روسیه را در فاصله بیش از ۱۳۰ کیلومتری مرز این منطقه هدف قرار دادهاند.
تصویر کلیتر نشان میدهد که نیروهای اوکراینی از زمان نفوذ به منطقه کورسک روسیه در سال ۲۰۲۴، چشمگیرترین پیشرویهای خود را در طول زمستان به دست آوردهاند. بزرگترین پیشروی آنها در جنوب بوده است؛ جایی که حدود ۴۰۰ کیلومترمربع را در زاپوریژیا (منطقه دیگری که روسیه ادعای مالکیت آن را دارد) بازپس گرفتهاند. بر اساس گزارش موسسه مطالعات جنگ، نیروهای اوکراینی همچنین در ماه دسامبر حداقل ۱۸۰ کیلومترمربع را در کوپیانسک و اطراف آن در شمال بازپس گرفتند و تا حد زیادی این دستاوردها را حفظ کردهاند.
ژنرال الکساندر سیرسکی، فرمانده کل نیروهای مسلح اوکراین، هفته گذشته گفت که نیروهای اوکراینی انجام ضدحملات در مناطقی را که نیروهای روسی در ضعیفترین وضعیت خود قرار دارند، در اولویت قرار میدهند. سیرسکی اظهار کرد: «دشمن در حال حاضر با قواعد ما بازی میکند. آنها مجبورند خود را با شرایط وفق دهند و تلاشهایشان را در مناطقی که ما در حال پیشروی هستیم، متمرکز کنند.» هدف این است که ارتش روسیه وادار شود برای پاسخگویی به حملات، نیروهای خود را در مناطق مختلف جابهجا کند؛ درست همانطور که روسها تلاش کردهاند خطوط دفاعی اوکراین را به جهات مختلف بکشانند.
در اواخر ماه گذشته، یوری پودولیاکا، وبلاگنویس نظامی سرشناسِ حامی کرملین که نزدیک به سهمیلیون دنبالکننده در تلگرام دارد نسبت به توانایی نیروهای روسی برای تغییر دادن وضعیت نامطلوب میدان نبرد در ماههای آینده ابراز تردید کرد و از ضدحملات «نسبتا موفق» اوکراین گلایه کرد. پودولیاکا گفت که نیروهای اوکراینی در توانایی انطباقپذیری از نیروهای روسی «پیشی گرفتهاند» و رهبری نظامی مسکو نتوانسته است خود را در برابر پهپادهای رهگیرِ پیشرفتهتر اوکراینی تطبیق دهد.
اوکراین همچنین در تلاش است تا از حجم بالای تلفات روسیه به نفع خود استفاده کند. زلنسکی روز جمعه ادعا کرد: «تلفات روسیه در ماه مارس به بالاترین سطح خود از آغاز جنگ رسیده است. تنها حملات پهپادی ما منجر به کشته یا مجروح شدن شدید ۳۳۹۸۸ نظامی روس شد، درحالیکه توپخانه و دیگر حملات نیز ۱۳۶۳ اشغالگر روسی دیگر را از پا درآوردند. این یعنی بیش از ۳۵ هزار تلفات برای روسیه تنها در یک ماه». موسسه مطالعات جنگ نیز در هفته گذشته خاطرنشان کرد: «پیشرویهای روسیه به میزان قابلتوجهی کُند شده است، زیرا این نیروها همچنان متحمل تلفات انسانی میشوند و برای پیشروی، به طور فزایندهای به پیادهنظامهایی با آموزش ضعیف و تجهیزات ناکافی متکی هستند.» با این وجود، اوکراین نیز در بسیاری از بخشهای خط مقدم با کمبود شدید نیروی انسانی مواجه است. زلنسکی نسبت به این مساله ابراز نگرانی کرده است که جنگ در خاورمیانه ممکن است به کاهش تسلیحات در دسترس آمریکا، بهویژه موشکهای پدافند هوایی که صدها فروند از آنها برای دفاع از کشورهای حاشیه خلیج فارس ارسال شده است منجر شود.
