وقتی «وفاداری در جنگ» معیار ماندن در ائتلاف میشود؛
بچه های خوب و بد ناتو
گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد- محمد امین مکرمی: کاخ سفید فهرستی شبیه به لیست «خوبها و بدها» از کشورهای عضو ناتو تهیه کرده است، چرا که دولت ترامپ به دنبال راههایی برای مجازات متحدانی است که از حمایت از جنگ علیه ایران خودداری کردند.
به گفته سه دیپلمات اروپایی و یک مقام دفاعی آمریکا که با این طرح آشنا هستند، این اقدام که مقامات پیش از سفر ماه جاری مارک روته، دبیرکل ناتو به واشنگتن روی آن کار میکردند، شامل بررسی اجمالی کمکهای اعضا به این ائتلاف است و آنها را دستهبندی و رتبهبندی میکند. این جدیدترین نشانه از آن است که دونالد ترامپ قصد دارد تهدیدات خود را علیه متحدانی که از خواستههای او پیروی نمیکنند، عملی کند.
همچنین این نقطه فشار دیگری بر این ائتلافِ به طور فزاینده شکننده است که از حملات ترامپ آسیب دیده است؛ از تلاش او برای الحاق گرینلند گرفته تا هشدارش مبنی بر خروج کامل از این پیمان.
به گزارش پولیتیکو، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، این ایده کلی را در ماه دسامبر مطرح کرد. او گفت: «متحدانی که پا پیش میگذارند، مانند اسرائیل، کره جنوبی، لهستان و به طور فزایندهای آلمان، کشورهای بالتیک و دیگران، از لطف ویژه ما برخوردار خواهند شد. متحدانی که همچنان در انجام سهم خود برای دفاع جمعی کوتاهی کنند، با عواقب آن روبرو خواهند شد.» یکی از دیپلماتها گفت که به نظر میرسد این فهرست بازتاب همین مفهوم باشد.
این شخص گفت: «کاخ سفید یک سند مربوط به خوبها و بدها دارد، بنابراین حدس میزنم طرز تفکرشان هم همینطور باشد.»
به گفته منابع آگاه، دولت آمریکا در حالی که در حال بررسی گزینههای خود است، جزئیات را مسکوت نگه داشته است. همچنین، مقامات شفافیت کمی در مورد اینکه این لطفها یا عواقب چه ممکن است باشند، ارائه دادهاند.
یک مقام اروپایی دیگر که مانند سایرین برای بحث در مورد مسائل حساس دیپلماتیک نخواست نامش فاش شود، گفت: «به نظر نمیرسد وقتی صحبت از مجازات متحدان بد به میان میآید، آنها ایدههای بسیار مشخصی داشته باشند. جابجایی نیروها یک گزینه است، اما آیا این کار در اصل خود آمریکا را مجازات نمیکند؟»
کاخ سفید سرخوردگی خود را از متحدانش به وضوح ابراز کرده است. آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید با اشاره به نام پنتاگون برای این عملیات گفت: «در حالی که ایالات متحده همیشه در کنار بهاصطلاح متحدان خود بوده است، کشورهایی که ما با هزاران نیرو از آنها محافظت میکنیم در طول عملیات خشم حماسی در کنار ما نبودند. ترامپ نظرات خود را در مورد این پویایی ناعادلانه به صراحت بیان کرده است و همانطور که گفت، ایالات متحده این موضوع را به خاطر خواهد سپرد.» گزینههای جایگزینِ معدودی برای خروج نیروهای آمریکایی از اروپا وجود دارد، بنابراین هر طرح احتمالی به احتمال زیاد شامل جابجایی آنها از یک کشور به کشور دیگر خواهد بود. حتی در آن صورت نیز، چنین جابجاییای میتواند پرهزینه و زمانبر باشد.
مشخص نیست کدام کشورها در کدام دسته قرار میگیرند یا اینکه آیا مارک روته از این تلاش مطلع است یا خیر. اما رومانیاییها و لهستانیها میتوانند در نهایت از بزرگترین ذینفعان باشند، زیرا هر دو کشور همچنان مورد لطف رئیسجمهور آمریکا قرار دارند و از حضور نیروهای آمریکایی بیشتر استقبال میکنند.
دولت لهستان که یکی از بزرگترین تامینکنندگان بودجه دفاعی ناتو است، در حال حاضر تقریباً تمام هزینههای میزبانی از ۱۰ هزار نیروی آمریکایی مستقر در آنجا را پرداخت میکند. همچنین پایگاه هوایی «میخائیل کوگیالنیچانو» در رومانی که اخیراً توسعه یافته است، فضای کافی برای پذیرش نیروهای آمریکایی بیشتر را دارد.
هگست در ابتدا از اصطلاح «متحد نمونه» برای اشاره به شرکای ناتو استفاده کرد که هزینههای دفاعی خود را مطابق با اهداف ۵ درصدی ائتلاف افزایش داده بودند. مقامات همچنین در «استراتژی دفاع ملی» که در ماه ژانویه منتشر شد، به آن اشاره کردند.
پنتاگون در بیانیهای اعلام کرد که وزارت دفاع «همکاری و تعامل با متحدان نمونهای را که سهم خود را برای دفاع جمعی ما ایفا میکنند، در اولویت قرار خواهد داد. با انجام این کار، ما این متحدان را همزمان با گام برداشتن در مسیر دفاع از منافع مشترکمان توانمند میکنیم و در عین حال مشوقها را برای سایر متحدان جهت انجام وظایفشان تقویت خواهیم کرد.»
به گفته دو تن از مقامات اروپاییِ آشنا با این طرح، این مفهوم میتواند به ایالات متحده گزینههایی بدهد تا استقرار نیروها، رزمایشهای مشترک یا فروش نظامی را از متحدانی که «بد» تلقی میشوند، پس بگیرد و آنها را به متحدان «خوب» اختصاص دهد. به گفته دیپلمات سوم، هگست همچنین از اصطلاح «متحد نمونه» در جلسات با اعضای ناتو استفاده کرده است.
در حالی که اسپانیا و متحدانی مانند بریتانیا و فرانسه، درخواستهای کمک آمریکا را یا رد کردند یا به تعویق انداختند، رومانی و چند کشور کوچکتر به ایالات متحده اجازه دادند از پایگاههای هوایی آنها استفاده کند. بلغارستان نیز بیسروصدا از لجستیک آمریکا در خاورمیانه حمایت کرد. اسپانیا پیش از این نیز به دلیل مخالفت با هدفِ اختصاص ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی به هزینههای دفاعی ناتو در نشست سال گذشته این ائتلاف در لاهه، با دولت ترامپ دچار مشکل شده بود. با این حال، مقامات از کشورهای بالتیک مانند لیتوانی، لتونی، استونی و همچنین لهستان به دلیل قرار گرفتنِ مداوم در صدر فهرست هزینههای نظامی این بلوک تمجید کردهاند.
