دنیای اقتصاد پاسخ میدهد؛
بازگشت پاندمی با «هانتاویروس»؟
یک ویروس کشنده با کشتی تفریحی امروز به اسپانیا میرسد
عکس: AFP
یک کشتی تفریحی که با شیوع هانتاویروس مواجه شده، دیروز شنبه در مسیر جزایر قناری اسپانیا بود تا ۱۴۰ مسافر و خدمه خود را پس از هفتهها سرگردانی در دریا، در این منطقه پیاده کرده و به مکان امن منتقل کند. دستکم هشت نفر در کشتی «اموی هوندیوس» که با پرچم هلند در حرکت بود به این بیماری مبتلا شدند. این کشتی امروز یکشنبه به جزیره «تنریف» اسپانیا در سواحل غرب آفریقا میرسد. ویرجینیا بارکونس، رئیس خدمات اورژانس اسپانیا، اعلام کرد که مسافران به «منطقهای کاملا ایزوله و محصور» منتقل خواهند شد. به گزارش خبرگزاری فرانسه و به نقل از منابع مطلع در وزارتخانههای اسپانیا، تدروس آدهانوم، رئیس سازمان جهانی بهداشت، برای کمک به هماهنگی عملیات تخلیه این افراد شخصا در جزیره حضور خواهد یافت.
اگرچه از زمان آغاز شیوع این بیماری سه نفر جان باختهاند و ابتلای پنج مسافری که پیشتر کشتی را ترک کرده بودند به هانتاویروس تایید شده است، اما شرکت اپراتور این کشتی تفریحی روز جمعه اعلام کرد که در حال حاضر هیچ فردی با علائم احتمالی ابتلا به این عفونت در کشتی حضور ندارد. مقامات بهداشتی در چهار قاره جهان در حال ردیابی و نظارت بر بیش از ۲۴مسافری هستند که پیش از شناسایی اولیه این شیوع مرگبار در تاریخ دوم ماه مه، از کشتی پیاده شده بودند. آنها همچنین در تلاش و تکاپو هستند تا سایر افرادی را که ممکن است با این مسافران در تماس بودهاند، شناسایی کنند. برخی از ساکنان اسپانیا نسبت به خطرات بهداشتی ورود این مسافران و کافی نبودن تدابیر پیشگیرانه ابراز نگرانی کردهاند.
گروه ضدساختار «یوستیتیا اروپا» که پیشتر با به چالش کشیدن محدودیتهای کرونایی به شهرت رسیده بود، خواستار ممانعت از پهلوگیری کشتی در سواحل اسپانیا شد و در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جزایر قناری نباید به آزمایشگاه بهداشتی اروپا تبدیل شود. ما برای جلوگیری از تکرار اشتباهات گذشته، خواستار شفافیت و محافظت از مردم هستیم.» آسوشیتدپرس در گزارشی به نقل از «جمعی از کارشناسان» نوشت، در بحبوحه شیوع عجیب هانتاویروس در یک کشتی تفریحی که شهروندان آمریکایی را نیز درگیر کرده و به تیتر اخبار جهان تبدیل شده است، جای خالی نهاد ارشد بهداشت عمومی دولت ایالات متحده، یعنی «مراکز کنترل و پیشگیری از بیماریها» (سی دی سی)، کاملا احساس میشود. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، عصر جمعه به خبرنگاران گفت: «به نظر میرسد اوضاع را به خوبی تحت کنترل داریم.» اما کارشناسان میگویند اگر اوضاع از کنترل خارج نشده، صرفا به این دلیل است کههانتاویروس برخلاف کووید، سرخک یا آنفلوآنزا به راحتی منتقل نمیشود. در هفته گذشته، این کارشناسان سایر کشورها (و نه ایالات متحده) بودهاند که بار اصلی مقابله با این شیوع را بر دوش کشیدهاند.
لارنس گوستین، کارشناس بهداشت عمومی بینالملل در دانشگاه جورجتاون، گفت: «سیدیسی» حتی در این ماجرا نقشی ایفا نمیکند. من هرگز پیش از این چنین چیزی ندیده بودم.» برخی کارشناسان بر این باورند که نقش کمرنگ این آژانس در شیوع اخیر، نشاندهنده آن است که سیدیسی دیگر آن قدرت سابق در حوزه بهداشت جهانی یا محافظت از سلامت داخلی کشور را ندارد. دکتر جین مارازو، مدیرعامل انجمن بیماریهای عفونی آمریکا، شیوع هانتاویروس را «یک رویداد هشداردهنده» خواند که نشان میدهد «کشور تا چه حد برای مقابله با تهدیدهای بیماریها آماده است.»
اوایل ماه گذشته، یک مرد ۷۰ساله هلندی در یک کشتی تفریحی که از آرژانتین به سمت قطب جنوب و برخی جزایر در اقیانوس اطلس جنوبی در حرکت بود، دچار بیماریِ همراه با تب شد. او کمتر از یک هفته بعد جان باخت. افراد بیشتری، از جمله همسر این مرد و یک زن آلمانی نیز بیمار شدند که هر دو جان خود را از دست دادند. در دوم ماه مه، هانتاویروس برای نخستین بار بهعنوان عامل بیماری یکی از این موارد شناسایی شد. سازمان جهانی بهداشت به سرعت وارد عمل شد و تا روز دوشنبه آن را رسما یک شیوع نامید. حدود ۲۴ آمریکایی در این کشتی حضور داشتند که از این تعداد، حدود ۷ نفر ماه گذشته پیاده شدند و ۱۷ نفر همچنان در کشتی حضور دارند.
وضعیت کنونی پس از ۱۶ ماه پرالتهاب رخ میدهد که طی آن دولت ترامپ از سازمان جهانی بهداشت خارج شد، در مقاطعی دانشمندان سیدیسی را از گفتوگو با همتایان بینالمللی خود منع کرد و برنامهای را برای ایجاد شبکه بهداشت عمومی بینالمللیِ مختص به خود از طریق توافقنامههای دوجانبه با تکتک کشورها آغاز نمود. سیدیسی درباره هانتاویروس کاملا هم سکوت نکرده است. این آژانس روز چهارشنبه بیانیه کوتاهی صادر کرد و ضمن اعلام اینکه خطر برای عموم مردم آمریکا «بسیار پایین» است، دولت ایالات متحده را «رهبر جهان در امنیت بهداشت جهانی» توصیف کرد.
برخی کارشناسان این وضعیت را با حادثه سال ۲۰۲۰ کشتی تفریحی «دایموند پرینسس» مقایسه کردند؛ کشتیای که در ژاپن پهلو گرفته بود و به کانون یکی از اولین شیوعهای بزرگ کووید-۱۹ در خارج از چین تبدیل شد. دکتر تام فریدن، مدیر سابق سیدیسی، یادآور شد که در آن زمان سیدیسی نیروهایی را به بندر اعزام کرد، در تخلیه مسافران آمریکایی مشارکت داشت، قرنطینهها را مدیریت کرد، دادههای ژنتیکی ویروس را به اشتراک گذاشت، با سازمان جهانی بهداشت و دولت ژاپن هماهنگیهای لازم را انجام داد، نشستهای توجیهی عمومی برگزار کرد و به سرعت گزارشهایی را منتشر نمود «که به دادههای مرجع جهانی در زمینه انتقال کووید در کشتیهای تفریحی تبدیل شد.» هرچند برخی جنبههای واکنش بینالمللی به بحران دایموند پرینسس مورد انتقاد قرار گرفت و نتوانست مانع از شیوع یا گسترش کووید-۱۹ در جهان شود، اما برخی کارشناسان میگویند این ناکامی به دلیل کمکاری سیدیسی نبوده است.
