سرپرست شرکت توانیر تحولات یک ماه گذشته در صنعت برق را تشریح کرد
پایمردی تکنسینها برای روشنایی خانهها
محدودیتهای عملیاتی
در روزهای اخیر، صنعت برق کشور با فشار بیسابقهای روبهرو بوده است. حملات دشمن و خسارات ناشی از آن، شبکه گسترده برق را در برخی نقاط آسیبپذیر کرده که نیازمند واکنش سریع و مدیریت دقیق بحران است. بررسیها نشان میدهد که مدیریت شرایط اضطرار به شکل جدی در دستور کار قرار دارد، اما محدودیتهای ذاتی شبکه، از جمله گستردگی جغرافیایی، حساسیت تجهیزات و آسیبپذیری تاسیسات، چالشهای غیرقابل چشمپوشی ایجاد کرده است.
به باور کارشناسان صنعت برق، در چنین شرایطی، حتی بهترین سیاستگذاریها نمیتوانند تمام آسیبها را حذف کنند و موفقیت در تداوم خدمترسانی بیش از هر چیز به روحیه ایثار و آمادگی کارکنان وابسته است. طبق گزارشها، تیمهای واکنش سریع به محض بروز هر حادثه وارد عمل میشوند و عملیات اصلاح و بازسازی شبکه را با سرعت و دقت انجام میدهند. با این حال، خسارات جانی و مالی به نیروهای انسانی و تاسیسات صنعتی نشاندهنده هزینه تلاش برای حفظ جریان پایدار برق است. تجربه روزهای اخیر نشان میدهد که پایداری شبکه برق در بحران، ترکیبی از آمادگی عملیاتی و همکاری مردم است. همزمان با تلاش کارکنان، رعایت نکات ایمنی و مصرف بهینه توسط شهروندان نقش مهمی در کاهش فشار بر شبکه و جلوگیری از اختلال گسترده دارد. این شرایط، تصویری واقعی از چالشها و محدودیتهای عملیاتی صنعت برق ارائه میدهد.
مدیریت شرایط بحرانی
محمد الهداد، سرپرست شرکت توانیر در گفتوگو با «دنیای اقتصاد»، با اشاره به شرایط اضطراری ناشی از حملات اخیر دشمن و بروز خسارات در برخی نقاط کشور گفت: مدیریت شرایط اضطرار و گذر از این وضعیت در دستور کار مجموعه صنعت برق قرار دارد و تمامی مدیران و کارکنان در سطوح مختلف عملیاتی در حال انجام وظیفه و خدمترسانی به مردم هستند. الهداد با تاکید بر اینکه هیچگونه جای نگرانی برای شهروندان وجود ندارد، افزود: تمام تمهیدات لازم برای مدیریت شرایط فعلی بر اساس توان و بضاعت کشور اتخاذ شده است. مهمترین ماموریت امروز صنعت برق حفظ آرامش و امنیت اجتماعی است؛ ما باور داریم با روشن نگه داشتن چراغ خانههای مردم، امید و آرامش در جامعه تقویت و تثبیت میشود. او در ادامه، صیانت از شبکه و تاسیسات برق را یکی از اولویتهای اصلی عنوان کرد و گفت: با توجه به گستردگی شبکه برق در سراسر کشور و آسیبپذیری طبیعی تاسیسات، همکاران ما بلافاصله پس از هر حادثه در محل حاضر شده و عملیات اصلاح، بازسازی و برقدار کردن مجدد شبکه را با سرعت و دقت انجام میدهند؛ تیمهای واکنش سریع ما هماکنون به صورت آمادهباش کامل در سراسر کشور حضور دارند.
سرپرست توانیر همچنین بر لزوم همکاری مردم در مدیریت مصرف برق بهویژه در مناطق آسیبدیده تاکید کرد و گفت: در این شرایط، صرفهجویی و پرهیز از مصرف غیرضروری برق کمک بزرگی به پایداری شبکه و تداوم خدمات خواهد بود. از شهروندان گرامی انتظار داریم ضمن حفظ آرامش، هرگونه مورد اضطراری مرتبط با شبکه برق را از طریق شماره ۱۲۱ اطلاع دهند؛ نیروهای ما حتی پیش از بروز نگرانی در بین مردم، در محل حادثه حاضر هستند. الهداد با اشاره به ساختار نیروی انسانی صنعت برق تصریح کرد: خانواده بزرگ صنعت برق نزدیک به ۱۰۰ هزار نفر نیروی انسانی دارد که حدود ۲۰هزار نفر از آنها بهصورت شبانهروزی در شیفتها مشغول خدمت هستند تا جریان پایدار برق برقرار بماند. وی همچنین خاطرنشان کرد: حفظ آرامش و همراهی مردم در این شرایط، بزرگترین پشتوانه صنعت برق برای تداوم خدمترسانی است.
ضرورت رعایت نکات ایمنی توسط شهروندان
محمد الهداد، با اشاره به عملکرد نیروهای صنعت برق در روزهای اخیر اظهار کرد: سرعت عمل و کیفیت ارائه خدمات همکاران ما در سراسر کشور در این ایام قابلتوجه بوده است. در روزهای دفاع و مقاومت، کارکنان صنعت برق توانستند عملکردی موثر و قابل قبول از نظر کیفیت خدمترسانی و سرعت واکنش در رفع حوادث شبکه ثبت کنند. وی افزود: بر اساس گزارش رسمی یکی از مراکز نظارتی کشور، میزان رضایت عمومی از عملکرد صنعت برق در این روزها در سطح بسیار بالایی ارزیابی شده است؛ موضوعی که افکار عمومی و هموطنان عزیز نیز با ثبت نظرات و بازخوردهای خود آن را تایید کردهاند. سرپرست توانیر در ادامه با اشاره به رشادتها و فداکاریهای کارکنان صنعت برق در جریان حوادث اخیر گفت: در جریان ارائه خدمات و حضور همکاران ما در ساختمانها و مراکز عملیاتی برای حفظ پایداری شبکه برق، متاسفانه خسارات مالی و جانی متعددی به صنعت برق وارد شده است که ابعاد مالی آن همچنان در دست بررسی قرار دارد.
الهداد بیان کرد: در این مسیر و در حین خدمترسانی به مردم، تا این لحظه ۶ نفر از همکاران ما به مقام شهادت نائل آمدهاند و بیش از ۸۰ نفر نیز دچار مصدومیت شدهاند. این جراحات شامل آسیبهای ناشی از موج انفجار، قطع عضو و یا جراحات سطحی بوده است. با وجود این شرایط، همکاران ما با روحیه ایثار و فداکاری اجازه ندادند چراغ خانههای مردم خاموش شود و امنیت و آرامش جامعه به مخاطره بیفتد. وی در بخش دیگری از سخنان خود بر اهمیت آمادگی شهروندان و رعایت توصیههای ایمنی در شرایط بحران تاکید کرد و گفت: یکی از موضوعات مهم برای کاهش خسارات احتمالی، توجه شهروندان به توصیههای ایمنی پیش از وقوع حادثه است. در صورت بروز حملات یا آسیب به مناطق مسکونی، رعایت نکات ایمنی در حوزه برق میتواند از بروز خسارات بیشتر جلوگیری کند.
الهداد افزود: در اطلاعیهها و پیامهای متعددی که از طریق رسانهها منتشر شده، نکات پیشگیرانه و توصیههای ایمنی در حوزه استفاده از تجهیزات برقی، سیستمهای روشنایی، وسایل سرمایشی، یخچالها و سایر تجهیزات خانگی اطلاعرسانی شده است. از هموطنان عزیز درخواست میشود این توصیهها را جدی بگیرند تا در صورت بروز حوادث، کمترین خسارت متوجه خانوادهها شود. سرپرست توانیر در پایان تاکید کرد: همکاری مردم در رعایت نکات ایمنی و مصرف صحیح برق در کنار تلاش شبانهروزی کارکنان صنعت برق، مهمترین عامل در حفظ پایداری شبکه و استمرار خدمترسانی در شرایط فعلی کشور خواهد بود.
کارکرد تجدیدپذیرها در شرایط بحران
در شرایطی که شبکه برق با اختلالات ناشی از بحرانهای فیزیکی مواجه میشود، ارزیابی کارکرد ظرفیتهای تجدیدپذیر، بهویژه نیروگاههای خورشیدی، نیازمند خروج از نگاه معمول بهرهبرداری و ورود به منطق شرایط اضطرار است. آنچه در این چارچوب اهمیت پیدا میکند، میزان ظرفیت نصبشده نیست، بلکه نحوه استقرار، قابلیت دسترسی و امکان تداوم تولید در زمان اختلال در شبکه سراسری است. نیروگاههای خورشیدی بهدلیل ماهیت تولید پراکنده، این امکان را دارند که در برخی نقاط، بهویژه در مقیاس کوچک و محلی، بخشی از نیاز مصرف را بدون وابستگی کامل به شبکه تامین کنند. این ویژگی در شرایطی که بخشی از زیرساخت انتقال یا توزیع دچار آسیب میشود، میتواند به کاهش فشار بر شبکه و جلوگیری از گسترش خاموشی کمک کند. با این حال، این کارکرد زمانی بالفعل میشود که سامانههای خورشیدی با ملاحظات فنی مشخصی از جمله امکان بهرهبرداری مستقل و یا اتصال به سامانههای ذخیرهسازی طراحی شده باشند.
در مقابل، بخش قابلتوجهی از ظرفیتهای خورشیدی توسعهیافته در سالهای اخیر، همچنان در چارچوب اتصال به شبکه تعریف شدهاند و در صورت بروز اختلال در شبکه بالادست، امکان تداوم تولید موثر آنها با محدودیت مواجه میشود. این موضوع باعث میشود که نقش این منابع در شرایط بحران، بیش از آنکه بهعنوان منبع جایگزین عمل کند، در حد کاهش بار در شرایط پایدار باقی بماند. از منظر فنی، تجربه این دوره نشان میدهد که اثربخشی واقعی توسعه خورشیدی در مدیریت بحران، به میزان سرمایهگذاری در زیرساختهای مکمل وابسته است. توسعه سامانههای ذخیرهسازی انرژی، طراحی ریزشبکهها و پیشبینی سناریوهای بهرهبرداری جزیرهای، عواملی هستند که میتوانند این ظرفیت را از یک منبع کمکی به یک ابزار عملیاتی در شرایط اضطرار تبدیل کنند. در غیر این صورت، تمرکز صرف بر افزایش ظرفیت نصبشده، بدون توجه به الزامات بهرهبرداری در بحران، نمیتواند نقش تعیینکنندهای در پایداری شبکه ایفا کند.
