آیا شاخصکل زیر مرز ۴میلیونواحدی تثبیت خواهدشد؟
مسیریابی بورس تا پایان۱۴۰۴
تحقق یک سناریو
شاخصکل بورس از دیدگاه تکنیکال، در یک کانال صعودی بلندمدت در حال حرکت بوده که با شکست سقف این کانال به مقاومت ۴.۵میلیونواحدی برخورد کرده است. «دنیایاقتصاد» در گزارشی تحتعنوان«دوراهی حساسبورس» به واکنش شاخص بورس نسبت به این مقاومت حساس اشاره کرد. همچنین در گزارش مذکور مسیرهای احتمالی شاخصکل در بازه میانمدت مورد بررسی قرارگرفت. انتظار میرفت، نماگر اصلی با برخورد به محدوده ۴.۵میلیونواحدی به سمت سطح ۳.۵میلیونواحدی و حتی در حالتی بدبینانهتر تا کف ۳میلیونواحدی به روند کاهشی ادامه دهد، با اینحال سناریوی توقف موقت و بازگشت به روند صعودی به قصد فتح قله ۵میلیونواحدی و بالاتر نیز مطرحشده بود که این سناریو با شرایط چند روز اخیر بازار محقق نشد. اصلاح بیش از ۱۰درصدی شاخصکل بورس و کاهش ۲۰درصدی قیمت سهام برخی از شرکتهای کوچک، طی دو هفته اخیر نشانداد که در عمل بازار سهام از گارد صعودی پرهیجان خود فاصله گرفته و فازاصلاح را آغاز کرده است.
احتمال پایان اصلاح وجود دارد؟
اگر در نمودار ۵ساله شاخصکل بورس، بازه زمانی ۶ ماه اخیر بزرگنمایی شود، میتوان مسیر نماگر اصلی بازار سهام را در بازه کوتاهمدت مورد بررسی قرار داد. شاخصکل بورس از کف شهریورماه امسال با رشد بیش از ۸۰درصدی، همراه شده و حالا در مسیر کاهشی گام برداشتهاست. رسم یک خط روند کوتاهمدت از این کف نشان میدهد؛ روز چهارشنبه شاخصکل بورس برای سومینبار به این خط روند برخورد کرده است.
این درحالی است که مرز ۴میلیون واحد نیز در معاملات روز گذشته ازدست رفتهاست. حمایت نهادی و حقوقی از بازار سرمایه، قدری از کاهش ارتفاع نماگر اصلی را جبران کرد و این احتمال تقویت شدهاست که شاید این مرز مهم نقش حمایتی را ایفا کند. اکنون این پرسش مطرح میشود که در سایه تنشهای کنونی، آیا شاخصکل بورس دوباره به مدار صعود بازخواهدگشت؟

غافلگیری 4میلیونی
بورس تهران اکنون در فضای ابهام سیاسی بهسر میبرد. روند تاریخی واکنش بازار سرمایه به تحولات سیاسی نشان میدهد؛ وزن ریسکهای سیستماتیک در تصمیمگیریهای کوتاهمدت سرمایهگذاران بسیار بالاست، از اینرو ممکن است واکنشهای هیجانی نسبت به برخی از اخبار یا حتی سطوح حمایتی و مقاومتی تکنیکال از خود نشان دهند. شاخصکل تحتتاثیر همین رفتارها و حمایتهای نهادی ممکن است از کف 4میلیون بهطور موقت، وارد فازصعودی یا روند رنجگونهای شود. در این حالت، بررسی ارزش و حجم معاملات سیگنال مهمی است. در یک سناریوی بدبینانه این امکان وجود دارد که شاخص با شکست خط روندی که در بازه کوتاهمدت رسم شدهاست و به واسطه حمایت 4میلیونواحدی دوباره وارد فازصعودی شده و با تشکیل الگوی سروشانه نزولی، برای آغاز اصلاح زمانی و قیمتی با سرمایهگذاران اتمامحجت کند.
الگوی سروشانه نزولی یک الگوی معروف در تحلیل فنی یا تکنیکال است که ممکن است به شکل نزولی در سقفهای قیمت یا به شکل صعودی در کفهای قیمتی تشکیل شود. این الگو؛ در واقع شبیه به سروشانه انسان است. در سروشانه نزولی شاخصکل در مقاومت قیمتی، سه قله را تشکیل میدهد که قله میانی قدری بلندتر از دو قله کناری خود است. در این حالت، مطابق با خطهای قرمز رسم شده در نمودار کوتاهمدت، شاخصکل برای چند روز وارد فازصعودی میشود، در صورتیکه سایه ریسکهای سیاسی از سر بازار برداشته نشود، یا پای محرک جدیدی باز نشود، انتظار میرود با افزایش فشار فروش شاخصکل ضمن شکست مرز 4میلیونواحدی، بهدنبال سطوح حمایتی پایینتری برای بازگشت احتمالی باشد. در این حالت، انتظار میرود، شاخصکل سهامداران را در مرز 4میلیون غافلگیر کرده و مطابق با الگوی بلندمدت ترسیم شده تا محدوده 3.5میلیونواحدی به روند کاهشی ادامه دهد. احتمالا با انتشار گزارشهای 9ماهه و تعدیل نسبت P/E بازار، این نسبت به کف بنیادی خود در محدوده 6واحد بازگردد. بر همین اساس، بهنظر میرسد اصلاح عمیقتری در پیشگاه بازار وجود نداشتهباشد. هرچند در صورتیکه سایه ریسکها سنگینتر شود، نزول شاخص تا محدوده 3میلیون واحد نیز محتمل است.
کمی خوشبینی!
شاخصکل بورس ممکن است در یک سناریوی خوشبینانهتر از کف 4میلیونواحدی به سمت سطوح بالاتر حرکت کند. البته مشروط به آنکه شاهد کفسازی و رنج مناسب همزمان با بهبود حجم و ارزش معاملات باشیم. تحقق این سناریو چندان دور از انتظار نیست. هماکنون با انتشار گزارشهای 9ماهه و عملکرد ماهانه دیماه، نسبتهای بازاری نظیر P/E و P/S به محدودههای جذابی رسیده و میتواند بازار را به سطوح بالاتر هل دهد. همچنین خریداران با ریسکپذیری بالاتر در محدوده 4میلیونواحدی به حضور در بازار فکر خواهند کرد، با اینحال ممکن است شاخص برای سوارشدن ریسکگریزها به سطوح پایینتر نیز سوق پیدا کرده و سپس تیکآف کند. سفارشهای خرید و ورود برخی از حقوقیها برای حمایت از بازار حکایت از آن دارد که سطح فعلی میتواند پایان سریال ریزشهای بورس در یک هفته اخیر باشد. البته اگر سایه درگیریهای منطقهای قدری سبکتر شود.