فعالیت جهانی رمزارز برای دومین فصل متوالی کاهش یافت
جهان در فاز عقبنشینی از کریپتو
در ادامه روندهای پرنوسان بازار جهانی رمزارز، دادههای فصل نخست ۲۰۲۶ تصویری ارائه میدهند که در ظاهر از ثبات نسبی حکایت دارد، اما در عمق خود، جابهجاییهای معناداری در الگوی پذیرش و استفاده از کریپتو در سطح کشورها آشکار میکند. گزارش شاخص پذیرش جهانی رمزارز TRM Labs که بیش از ۲۰۰ حوزه قضایی را در برمیگیرد، نشان میدهد که جریانهای تراکنشی در حال بازتعریف شدن بر اساس شرایط اقتصاد کلان، سیاستهای پولی و سطح دسترسی به بازارهای مالی هستند.
در سطح کلان، TRM Labs اعلام میکند که در Q۱ ۲۰۲۶ فعالیت جهانی رمزارز برای دومین فصل متوالی کاهش یافته است؛ موضوعی که از شدیدترین دورههای افت پشتسرهم از زمان بازار نزولی ۲۰۲۲ به شمار میرود. مجموع حجم تراکنشهای قابل انتساب به ۹۷۹میلیارد دلار رسیده که نسبت به ۱.۱ تریلیون دلار در Q۱ ۲۰۲۵، افت ۱۱ درصدی را نشان میدهد. این روند پس از کاهش ۲۳ درصدی در فصل چهارم ۲۰۲۵ رخ داده و بیانگر یک عقبنشینی پایدار در مشارکت خردهفروشی است.
این افت گسترده عمدتا ریشه در شرایط کلان اقتصادی دارد. فصل نخست ۲۰۲۶ همزمان با فضای ریسکگریز در بازارهای جهانی شکل گرفت؛ فضایی که تحت تاثیر ابهام در سیاست تعرفهای آمریکا، تقویت ارزش دلار و افزایش نرخهای واقعی بهره قرار داشت. چنین شرایطی بهطور تاریخی با کاهش تمایل سرمایهگذاران خرد به داراییهای پرریسک مانند رمزارز همزمان بوده است. در همین دوره، بیتکوین نیز حدود ۲۲ درصد افت را تجربه کرد و در محدوده ۶۸ هزار دلار به کار خود پایان داد.
آمریکا در صدر فعالیتهای رمزارزی
در صدر این فهرست، ایالات متحده با حجم تراکنش ۲۱۲میلیارد دلار همچنان جایگاه نخست را حفظ کرده است، هرچند کاهش ۱۱ درصدی نسبت به سال گذشته نشان میدهد که حتی بزرگترین بازار جهان نیز از فشار کاهش تمایل سفتهبازی و افزایش هزینه فرصت سرمایهگذاری در امان نمانده است. در رتبه دوم، کرهجنوبی با ۶۹میلیارد دلار قرار دارد؛ بازاری که افت ۲۸ درصدی آن، بهوضوح حساسیت بالای رفتار سرمایهگذاران خرد به شرایط ریسک جهانی را نشان میدهد.
روسیه با ۴۸میلیارد دلار در جایگاه سوم ایستاده است؛ جایی که بخشی از پایداری حجم معاملات، به استفاده از مسیرهای جایگزین و پلتفرمهای جدید پس از فشارهای نظارتی نسبت داده میشود. در این میان، ترکیه بهعنوان مهمترین متغیر صعودی در میان ده بازار برتر ظاهر شده است؛ این کشور با رشد ۷ درصدی و رسیدن به ۴۰میلیارد دلار، تنها اقتصاد بزرگ در جمع ده کشور اول است که افزایش حجم را تجربه کرده و از رتبه هفتم به پنجم صعود کرده است.
شکاف رفتاری اقتصادهای توسعهیافته و نوظهور
تحلیل دادهها نشان میدهد که کاهش حجم در بازارهای بزرگ، الگوی یکدستی نیست، بلکه بازتابی از تفاوت ساختاری میان اقتصادهای توسعهیافته و در حال توسعه است. در اقتصادهایی مانند آمریکا، کرهجنوبی، بریتانیا (با افت۱۷ درصدی) و آلمان (با کاهش ۲۵درصدی)، کاهش فعالیت بیشتر ناشی از افزایش هزینه فرصت سرمایهگذاری، بهبود بازارهای مالی سنتی و کاهش انگیزه سفتهبازی بوده است. در این کشورها، کریپتو بیشتر نقش یک دارایی پرریسک سرمایهگذاری را ایفا میکند و بنابراین نسبت به تغییرات چرخه نقدینگی جهانی حساستر است.
در مقابل، در اقتصادهای نوظهور، تصویر متفاوتی دیده میشود. هند تنها با کاهش ۶ درصدی مواجه شده و ترکیه حتی رشد مثبت را ثبت کرده است. در بخشهایی از آمریکای لاتین و جنوب آسیا نیز، حجم معاملات با تعدیل قدرت خرید تقریبا پایدار باقی مانده است. این الگو نشان میدهد که در این کشورها، رمزارز کمتر ابزار سفتهبازی و بیشتر یک راهکار جایگزین برای حفظ ارزش پول، دسترسی به دلار غیررسمی و دور زدن محدودیتهای مالی است؛ به همین دلیل، تقاضا در این بازارها ساختاری و پایدارتر از اقتصادهای توسعهیافته است.
سنگاپور از رتبه ۱۷ به ۲۹ سقوط کرده و بریتانیا نیز پس از اعمال فیلتر تراکنشهای خرد، از رتبه چهارم به هفتم نزول کرده است. این جابهجاییها نشان میدهد که بخش قابلتوجهی از فعالیت رمزارزی در مراکز مالی بزرگ، نه از سمت کاربران خرد، بلکه از جریانهای نهادی و سازمانی ناشی میشود؛ جریانی که در این گزارش حذف شده و تصویر متفاوتی از «پذیرش واقعی» در سطح خرد ارائه میدهد.
کریپتو در مسیر بازتعریف نقش جهانی
در مجموع، دادههای فصل اول ۲۰۲۶ نشان میدهد که بازار رمزارز وارد مرحلهای از بلوغ نسبی شده است؛ مرحلهای که در آن، رفتار کشورها بیش از گذشته از منطق اقتصاد کلان، سیاستهای پولی و محدودیتهای ساختاری پیروی میکند. اگر در سالهای ابتدایی، کریپتو عمدتا بهعنوان یک پدیده سفتهبازانه جهانی دیده میشد، امروز بهتدریج در حال تبدیل شدن به ابزاری چندلایه است؛ ابزاری که در برخی کشورها نقش سرمایهگذاری پرریسک دارد و در برخی دیگر، کارکردی شبیه به زیرساخت مالی جایگزین پیدا کرده است.
