انحراف قطب نمای اخلاق توسط مردم

به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد؛ بسیاری معتقدند که تورم می‌تواند به‌تدریج یک نظام ارزشی جدید بسازد، اما نه به این معنا که همه ارزش‌های قبلی را نابود کند؛ بلکه اولویت‌ها را جابه‌جا می‌کند. در جامعه تورمی، معیارهای موفقیت از «کار پایدار، پس‌انداز و برنامه‌ریزی بلندمدت» به سمت «سرعت، نقدشوندگی، حفظ ارزش و واکنش فوری» حرکت می‌کنند. در چنین فضایی، پولِ نگه‌داشته‌شده کمتر به‌عنوان ابزار امنیت دیده می‌شود و بیشتر چیزی است که باید هرچه زودتر به دارایی، کالا یا فرصت تبدیل شود. همین تغییر، نوعی ارزش‌گذاری تازه بر رفتارهای اقتصادی مانند زرنگی، دسترسی به اطلاعات سریع، توانایی پیش‌بینی نوسان‌ها ایجاد می‌کند و قدرت جابه‌جایی منابع، از انضباط و صبر مهم‌تر می‌شوند.

از سوی دیگر، تورم ممکن است ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی را هم بازچینش کند. اعتماد به قواعد رسمی کاهش می‌یابد و شبکه‌های شخصی، رابطه‌محوری و خویشاوندی پررنگ‌تر می‌شوند. در نتیجه، جامعه ممکن است به‌جای ارزش‌های عمومی و پایدار، به سمت ارزش‌های موقعیتی و کوتاه‌مدت برود. بنابراین، تورم فقط سطح قیمت‌ها را تغییر نمی‌دهد؛ بلکه به‌تدریج نگاه مردم به زمان، پول، اعتماد و موفقیت را هم دگرگون می‌کند.

در این قسمت از برنامه «انسان و تورم»، موسی غنی‌نژاد، اقتصاددان و هاشم اورعی، عضو هیئت علمی دانشگاه شریف، نظام ارزشی ساخته تورم را مورد بررسی قرارداده‌اند.