اخبار آرشیو روزنامه روزنامه شماره ۶۵۳۹

بی‌نتیجه ماندن مذاکرات ایران و آمریکا در جدال ۲۱ساعته اسلام‌آباد نشان از آن دارد که مسیر دیپلماسی به‌دلیل شکاف انتظارات طرفین به زمان بیشتری نیاز دارد. حال، ترامپ با دوراهی دشوار ورود به مذاکرات بلندمدت یا بازگشت به جنگ و ادامه اختلال در بازارهای انرژی روبه‌رو شده‌است.

بازار خودروی کشور در روزهای پرتنش اسفندماه، تعطیلات نوروزی و سپس دوره آتش‌بس، تغییر محسوسی در قیمت‌ها نداشته و به تعبیری در وضعیت «ثبات نسبی» قرار دارد. رکود بازار و رفتار محتاطانه سمت عرضه و تقاضا بیش از هر موردی از فضای کلی اقتصاد تبعیت می‌کند.

دنیای اقتصاد: مراکز رای‌گیری صبح دیروز یکشنبه در مجارستان به روی رای‌دهندگان باز شد و ساعت ۷عصر به وقت محلی (حدود۸ به وقت تهران) به کار خود پایان داد. این انتخابات از این جهت سرنوشت‌ساز است که می‌تواند آینده سیاسی «ویکتور اوربان»، نخست‌وزیر مجارستان را رقم بزند. سی‌ان‌ان در گزارشی نوشت، اوربان به دنبال کسب پنجمین دوره متوالی نخست‌وزیری مجارستان است. او در طول ۱۶ سال زمامداری خود، این کشور کوچک در اروپای مرکزی را از یک دموکراسی غربی در حال شکوفایی به یک دموکراسی غیرلیبرال تغییر داده و الگویی از حکمرانی پوپولیستی دست‌راستی ارائه کرده که تحسین برخی را در خارج از مرزها برانگیخته است.

در پی تشدید اختلالات اقتصادی ناشی از فضای جنگ در کشور، وضعیت چک‌های برگشتی به یکی از اصلی‌ترین دغدغه‌های فعالان اقتصادی تبدیل شده‌؛ موضوعی که با سیاستگذاری بانک مرکزی و تعلیق بخشی از محرومیت‌های قانونی، همراه شده است. در این میان، سه پرسش کلیدی درباره این سیاست‌ها مطرح است؛ نخست آنکه این حمایت‌ها تا چه زمانی ادامه خواهند داشت و آیا تمدید می‌شوند؟ دوم، آیا تسهیل مقررات چک می‌تواند به تضعیف انضباط مالی و کاهش انگیزه برای ایفای تعهدات منجر شود؟ و سوم، با توجه به افزایش قابل‌توجه نسبت چک‌های برگشتی در جنگ ۱۲ روزه، این روند در جنگ اخیر نیز مشاهده خواهد شد؟ پاسخ بانک مرکزی نشان می‌دهد این اقدامات در صورت تداوم شرایط جنگی تا تاریخ ۹ خرداد ادامه می‌یابد. همچنین ابزارهای کنترلی مانند مسدودی حساب‌ها همچنان برقرار مانده‌اند تا از افت اعتبار چک جلوگیری شود. البته طبق گفته‌ بانک‌مرکزی نسبت به سال گذشته، سهم چک‌های برگشتی تغییر قابل‌توجهی نداشته، هرچند که ممکن است در ماه‌های آینده این آمار تغییر کند.

اهمیت حفظ امنیت غذایی شهروندان در شرایط فعلی، افزایش یافته است. با این حال کارشناسان معتقدند در بودجه سال جاری بخش کشاورزی، به مواردی همچون «تامین ویتامین‌ها و ریزمغذی‌ها»، «افزایش بهره‌وری» و «اصلاح الگوی کشت مبتنی بر محدودیت منابع آب» به اندازه کافی توجه نشده است.

سناریوی محاصره دریایی ونزوئلا، بار دیگر دونالد ترامپ را به اجرای این ایده در ایران ترغیب کرده است. اگرچه محاصره مسیرهای آبی ونزوئلا اثر محسوسی بر بازارهای بین‌المللی برجای نگذاشت، اما اجرای چنین سیاستی در قبال ایران می‌تواند به اختلالی گسترده در اقتصاد جهانی منجر و به چالشی پرهزینه‌ برای ایالات متحده و شرکایش تبدیل شود. چنین اقدامی به‌سرعت سطح تنش‌های ژئوپلیتیک را افزایش و منطقه را در مسیر یک بحران گسترده‌تر قرار می‌دهد. ایران با در اختیار داشتن ابزارهای متنوع دریایی، قادر است پیامدهای این تنش را به فراتر از مرزهای خود بکشاند. افزایش ریسک در مسیرهای کشتیرانی، جهش نرخ بیمه نفتکش‌ها و تزریق نااطمینانی به زنجیره‌های تامین جهانی، تنها بخشی از هزینه‌هایی است که به اقتصاد جهانی تحمیل خواهد شد. نخستین پیامد این اقدام در قیمت جهانی نفت نمایان شده است و حتی فعال‌سازی مسیرهای جایگزین یا استفاده از ذخایر استراتژیک نیز قادر به جبران کامل اختلال در عرضه نخواهد بود. در این میان چین بیشترین آسیب را متحمل شده و ممکن است دسترسی خود را به حدود ۲۰درصد از واردات نفت خام از دست بدهد. این وضعیت نه‌تنها تجارت چین با ایران، بلکه تعاملات آن با کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس و عراق را نیز تحت فشار قرار می‌دهد. از سوی دیگر مسیرهای عبوری از ایران، یکی از مقرون‌به‌صرفه‌ترین گزینه‌ها برای ازبکستان و قزاقستان به‌عنوان دو اقتصاد اصلی آسیای مرکزی شناخته می‌شوند. در مقابل، وابستگی مستقیم ایالات متحده به اقتصادهای پیرامون خلیج‌فارس محدود بوده و سهم تجارت غیرنفتی این منطقه در مبادلات آمریکا تنها ۱.۵درصد است. همچنین برخلاف بحران دریای سرخ که با تغییر مسیر تجارت تا حدی مهار شد، هرگونه اختلال در خلیج‌فارس ماهیتی بنیادین‌تر داشته و می‌تواند همزمان عرضه انرژی و دسترسی به کالاهای حیاتی را در مقیاس جهانی مختل کند.