شماره روزنامه ۶۵۳۰
|

گفتگو با دو اقتصاددان ایرانی؛

دنیای اقتصاد: تورم می‌تواند به‌طور بالقوه خشم ایجاد کند، اما این اثر مستقیم و یکنواخت نبوده و به زمینه اجتماعی و نحوه توزیع فشار تورمی بستگی دارد.

گفتگوی «دنیای اقتصاد» با دو اقتصاددان صاحب‌نام؛

دنیای اقتصاد: بسیاری معتقدند که تورم می‌تواند به‌تدریج یک نظام ارزشی جدید بسازد، اما نه به این معنا که همه ارزش‌های قبلی را نابود کند؛ بلکه اولویت‌ها را جابه‌جا می‌کند.

اخبار اقتصاد

    پنجشنبه، ۱۷ مهر ۱۴۰۴
  • در میزگرد «تجارت فردا» بررسی شد؛

    اقتصاد ایران؛ نئولیبرال یا شبه سرمایه‌داری رانتی؟

    دنیای اقتصاد: در شرایطی که گفتمان رایج در فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی، سیاست‌های «نئولیبرالی» را عامل اصلی مشکلات کنونی اقتصاد ایران قلمداد می‌کند، یک پرسش بنیادین مطرح است: آیا اقتصاد ایران واقعاً نئولیبرال است؟ برای واکاوی این مسأله، نشریه «تجارت فردا»، میزگردی با حضور علی چشمی و امیرحسین خالقی، دو کارشناس اقتصادی، برگزار کرد. شرکت کنندگان در این میزگرد، با نفی این ادعا، به تبیین ماهیت واقعی اقتصاد ایران پرداختند.
  • چرا نرخ مشارکت اقتصادی ایران به زیر سطح هشدار سقوط کرده است؟

    روزنامه شماره ۶۴۰۵

    شوک تابستانی اشتغال زنان

    نرخ بیکاری در فصل دوم۱۴۰۴ با کاهش ۰.۱واحد درصدی نسبت به تابستان سال گذشته به ۷.۴درصد رسیده است؛ اما همزمان میزان مشارکت اقتصادی و سطح اشتغال کاهش یافته‌اند. نرخ مشارکت اقتصادی کشور در تابستان ۱۴۰۴ با کاهش ۰.۹واحد درصدی نسبت به تابستان۱۴۰۳ به ۴۰.۸درصد رسیده و تعداد شاغلان نیز نسبت به تابستان سال قبل حدود ۱۷۱هزار نفر کاهش یافته است. نرخ بیکاری زنان در تابستان ۱۴۰۴ به ۱۴.۲درصد رسیده که نسبت به تابستان۱۴۰۳ یک واحد درصد و نسبت به بهار ۱۴۰۴ حدود ۱.۵واحد درصد افزایش نشان می‌دهد. مشاغل زنان که اغلب شکننده‌اند و از شوک‌های اقتصادی و سیاسی آسیب می‌بینند، تحت تاثیر جنگ تحمیلی ۱۲روزه نیز قرار گرفته‌اند. با این حال، بیکاری زنان تحصیل‌کرده نسبت به تابستان۱۴۰۳ حدود ۷درصد کاهش یافته و سهم اشتغال آنها از کل شاغلان حدود ۳درصد افزایش یافته است. همزمان نتایج یک پژوهش نیز از بازگشت بازنشستگان به بازار کار خبر داده است. 
  • چرا طرح بازنشستگی پیش از موعد به اهداف خود نرسید؟

    روزنامه شماره ۶۴۰۵

    بازگشت بازنشسته‌ها به بازار کار

    بازار کار ایران در دهه‌های اخیر با مجموعه‌ای از چالش‌های ساختاری، نوسانات اقتصادی و ضعف در سیاستگذاری مواجه بوده است. این شرایط باعث شده تا نظام اشتغال کشور نتواند پاسخ‌گوی نیاز فزاینده جمعیت جویای کار باشد و نرخ مشارکت پایین اقتصاد ایران و نرخ بیکاری نسبتا بالا، به‌عنوان یکی از مسائل مزمن اقتصادی و اجتماعی باقی بماند.
  • حراج معکوس تقاضا را کاهش داد؛

    روزنامه شماره ۶۴۰۵

    طلای ۴ هزار دلاری

    طبق برآوردها، استقبال از پنجمین مرحله پیش‌فروش سکه طلا نسبت به مرحله قبل کاهش داشته است. به نظر می‌رسد تغییر شیوه فروش سکه از طریق حراج باعث شده است که به بخش قابل‌توجهی از تقاضا پاسخ داده نشود. در مجموع امسال ۶۵۰هزار قطعه انواع سکه از طریق حراج و پیش‌فروش عرضه شده است. ادامه پیش‌فروش‌ها در حالی است که طلا در بازارهای جهانی به رکوردزنی ادامه داده و از ۴۰۰۰دلار عبور کرده است. تداوم روند صعودی طلای جهانی، حراج‌های آینده سکه را نیز جذاب‌تر خواهد کرد.
    چهارشنبه، ۱۶ مهر ۱۴۰۴
  • روبل چگونه توانست خود را از آثار تحریم‌ها مصون نگه دارد؟

    روزنامه شماره ۶۴۰۴

    راز ارز تک نرخی روسیه

    درحالی‌که برخی از سیاستگذاران، تحریم‌ها را عامل سیاست‌های چندنرخی ارز معرفی می‌کنند، تجربه روسیه نشان می‌دهد که حتی در شرایط شدیدترین تحریم‌ها نیز می‌توان نظام تک‌نرخی ارز را حفظ کرد. پس از تحریم‌های غرب علیه روسیه در پی حمله این کشور به اوکراین، ارزش روبل سقوط شدیدی را تجربه کرد، اما بانک مرکزی با افزایش فوری نرخ بهره، اعمال کنترل‌های سرمایه‌ای و الزام صادرکنندگان به فروش بخش عمده ارز، توانست ثبات نسبی نرخ ارز را برقرار و از شکل‌گیری بازار سیاه و رانت ارزی جلوگیری کند. در مقابل، ایران با اقتصادی کوچک‌تر و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها نتوانست شرایط باثباتی در بازار ارز ایجاد کند. در اقتصاد ایران تورم ساختاری و عدم اجرای اصلاحات اقتصادی، باعث شد نرخ ارز با نوسانات شدیدی روبه‌رو شود. این مقایسه نشان می‌دهد که عامل اصلی چند نرخی شدن بازار ارز تنها تحریم‌ها نیست، بلکه واکنش نادرست به شوک تحریمی و بهره‌گیری از سیاست‌های نادرست اقتصادی، عامل پایداری سیاست ارز چندنرخی در اقتصاد ایران است.
  • آیا اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی و اتاق اصناف می‌توانند متولی باشند؟

    روزنامه شماره ۶۴۰۴

    مدل رگولاتوری «طلای آنلاین»

    گسترش معاملات آنلاین طلا موجب شده است بحث در زمینه نهاد متولی این بازار بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد. برخی کارشناسان معتقدند اتحادیه کسب‌وکارهای مجازی و اتاق اصناف ایران می‌توانند متولی این بازار باشند و بانک مرکزی نیز در بخش اقتصادی و ارزی نظارت کند.
    سه‌شنبه، ۱۵ مهر ۱۴۰۴
  • معاملات تهاتری چگونه زمینه همکاری اقتصادی ایران و چین را مهیا کرده است؟

    روزنامه شماره ۶۴۰۳

    مدل چینی دور زدن تحریم‌

    رسانه‌های معتبر بین‌المللی تایید کرده‌اند که چین با استفاده از سازوکارهای تهاتری و کانال‌های مالی پنهان، زمینه همکاری اقتصادی پایدار با ایران را در شرایط تحریم‌ها فراهم کرده است. در این روابط تجاری، مبادله کالا به کالا میان دو کشور به صورت مدل «نفت در برابر زیرساخت» اجرا می‌شود. نهادهای چینی نقشی کلیدی در تامین مالی پروژه‌های ایرانی و انتقال غیرمستقیم درآمد نفت دارند. این سازوکارها ضمن حفظ صادرات نفت ایران و تامین نیازهای زیرساختی آن، منافع چین را تقویت و نظام تحریم‌ها را تضعیف می‌کند.
  • فقدان دسترسی به اطلاعات چگونه حقوق عمومی را سلب می‌کند؟

    روزنامه شماره ۶۴۰۳

    در جست‌وجوی شفافیت

    دنیای‌اقتصاد: حق دسترسی شهروندان به اطلاعات عمومی، یکی از پایه‌های اساسی شفافیت، پاسخ‌گویی و حکمرانی خوب در جهان معاصر به شمار می‌رود. مرکز پژوهش‌های مجلس، در یک گزارش به بررسی جایگاه ایران در تضمین این حق جهانی پرداخته است. شاخص جهانی حق دسترسی به اطلاعات (RTI) که توسط دو نهاد بین‌المللی دسترسی به اطلاعات اروپا «Access Info Europe» و مرکز حقوق و دموکراسی «Center for Law and Democracy» طراحی شده، مرجع اصلی ارزیابی قوانین کشورها در زمینه دسترسی آزاد به اطلاعات محسوب می‌شود.
    دوشنبه، ۱۴ مهر ۱۴۰۴
  • در نشست کمیته علمی پنجمین همایش چشم‌انداز اقتصاد ایران تبیین شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۰۲

    همراهی بنگاه‌ها در اصلاحات اقتصادی

    نشست کمیته علمی «همایش چشم‌انداز اقتصاد ایران در سال ۱۴۰۵» با حضور جمعی از اقتصاددانان و کارشناسان برگزار شد. در این نشست، الزامات و محورهای اصلی همایش پیش‌رو مورد بحث قرار گرفت و بر ضرورت تمرکز بر چالش‌های بنگاه‌های اقتصادی و گفت‌وگوی مستقیم میان فعالان بخش خصوصی تاکید شد. این نشست با حضور اقتصاددانانی نظیر محمد طبیبیان، موسی غنی‌نژاد، احمدرضا جلالی نائینی، مسعود نیلی، حسین عبده‌تبریزی، تیمور رحمانی، داود سوری و سایر چهره‌های اقتصادی برگزار شد. این همایش در اوایل اسفند سال جاری برگزار خواهد شد.
  • مجلس حذف چهار صفر از واحد پول ملی را تصویب کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۰۲

    جراحی زیبایی ریال

    دیروز نمایندگان مجلس با تصویب طرح حذف چهار صفر از پول ملی، گام تازه‌ای در اصلاح نظام پولی کشور برداشتند. بر اساس این مصوبه، واحد پول ملی همچنان «ریال» باقی می‌ماند و واحد جزء آن «قِران» تعیین شده است. طبق قانون، دوره‌ای حداکثر سه‌ساله برای گردش همزمان ریال جدید و ریال فعلی در نظر گرفته شده و بانک مرکزی موظف است ظرف دو سال مقدمات اجرایی آن را فراهم کند. یک ستاد ملی به ریاست رئیس‌جمهور نیز برای اجرای این طرح تشکیل خواهد شد. درحالی‌که برخی از سیاستگذاران این اقدام را ضرورتی برای اصلاح ساختار پولی کشور می‌دانند، اما بسیاری از کارشناسان معتقدند حذف صفرها بدون کنترل تورم، تنها تغییری ظاهری در اسکناس‌ها ایجاد می‌کند و اثری بر قدرت خرید مردم نخواهد داشت. تجربه‌ کشورهایی که همزمان با اصلاحات گسترده اقتصادی اقدام به حذف صفر کردند، نشان می‌دهد موفقیت این سیاست تنها در سایه‌ ثبات قیمتی و انضباط مالی امکان‌پذیر است. 
    یکشنبه، ۱۳ مهر ۱۴۰۴
  • آیا فشارهای اقتصادی منجر به تغییر رفتارهای سیاسی شده است؟

    روزنامه شماره ۶۴۰۱

    بازی منافع در تحریم‌ها

    تحریم‌های اقتصادی ایالات متحده و اروپا علیه ایران برای تغییر رفتار سیاسی و استراتژیک این کشور اعمال شده‌اند. این تحریم‌ها بر برنامه هسته‌ای تمرکز دارند و سیاست‌های منطقه‌ای را هدف قرار می‌دهند. کشورهای تحریم‌کننده انتظار دارند فشار اقتصادی سیاستگذار ایرانی را به تغییر سیاست‌ها وادار کند. اما تجربه نشان می‌دهد این تغییر رخ نداده است. سیاستگذاران ایرانی با تحریم‌ها سازگار شده و اقتصاد تحریمی به ساختاری پایدار تبدیل شده است. نکته قابل‌توجه آن است که سیاستگذاران نیز به‌دلیل مصالحی که در این مسیر وجود دارد با این ساختار همراه شده‌اند. این مصالح موجب می‌شود تا انگیزه تغییر رفتار از طریق مذاکرات سیاسی کاهش یابد. در چنین شرایطی اقتصاد غیررسمی و غیر شفاف رشد می‌کند؛ اما این تنها یک روی سکه است.
  • ضوابط جدید کنترل ترازنامه بانک‌ها ابلاغ شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۰۱

    ترمز تازه رشد نقدینگی

    بانک مرکزی با هدف مهار رشد نقدینگی و کنترل تورم، نسخه تازه‌ای از «ضوابط ناظر بر کنترل مقداری ترازنامه شبکه بانکی» را تصویب و به بانک‌ها ابلاغ کرد. بر اساس این دستورالعمل، هر بانک موظف است رشد دارایی‌ها و بدهی‌های خود را در سقفی که بانک مرکزی تعیین می‌کند، نگه دارد.
  • سیاست‌جدید بانک‌مرکزی برای مهار انتظارات رونمایی شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۰۱

    پیش فروش سکه با حراج هلندی

    پنجمین مرحله پیش‌فروش سکه طلا ۱۵مهرماه با سررسید ۳۰دی‌ماه به روش حراج هلندی برگزار می‌شود. در این شیوه حراج از قیمت‌های بالا آغاز می‌شود و به تدریج کاهش می‌یابد. متقاضیان تا دوشنبه می‌توانند وجه را واریز و سه‌شنبه قیمت پیشنهادی را ثبت ‌کنند. اولویت تخصیص با قیمت‌های بالاتر است. با توجه به تغییر روند برگزاری پیش‌فروش، پیش‌بینی می‌شود تقاضا نسبت به دوره قبل کاهش یابد. همزمان با پیش‌فروش سکه، روز گذشته سکه و دلار با ریزش سه‌پله‌ای مواجه شد. 
    شنبه، ۱۲ مهر ۱۴۰۴
  • گفتگوی «دنیای اقتصاد» با سجاد برخورداری؛

    رشد اقتصادی پایین؛ زنگ خطری برای رفاه جامعه و جایگاه منطقه‌ای ایران

    دنیای اقتصاد: در حالی‌که آمارها از کاهش رشد اقتصادی در کشور حکایت دارند، کارشناسان هشدار می‌دهند که ادامه این روند می‌تواند نه‌تنها معیشت مردم را تحت تأثیر قرار دهد، بلکه جایگاه منطقه‌ای ایران را نیز تضعیف کند.
  • بازوی پژوهشی مجلس در یک گزارش بررسی کرد؛

    روزنامه شماره ۶۴۰۰

    حفره ۵۵۵ همتی بودجه

    گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس از بودجه۱۴۰۴ نشان می‌دهد کسری احتمالی بودجه امسال حدود ۵۵۵هزار‌میلیارد تومان است. علت اصلی بروز این کسری، تحقق‌نیافتن «درآمدهای نفتی، گمرکی و واگذاری شرکت‌ها» است. وابستگی به نفت، خوش‌بینی در برآورد منابع و اتکای شدید به اوراق بدهی، مهم‌ترین چالش‌های بودجه محسوب می‌شوند. 
  • همراهی افزایش بهره بین بانکی با آغاز پاییز بررسی شد؛

    روزنامه شماره ۶۴۰۰

    برخورد نرخ بهره با سقف کریدور

    نرخ بهره بین‌بانکی برای اولین بار در تاریخ، ۲۴ درصد ثبت شد. طبق اعلام بانک مرکزی، میانگین نرخ بهره بین‌بانکی در هفته منتهی به ۹ مهر ماه سال جاری، به ۲۴ درصد رسید. بررسی‌ها نشان می‌دهد، میانگین نرخ بهره بین بانکی در ابتدای مهر ماه سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ هم در رقمی بالاتر نسبت به نیمه نخست همان سال ثبت شده است.
  • طبقه‌بندی جدید موسسات اعتباری؛ گامی به سوی نظم پولی و مهار ناترازی‌ها

    نظام بانکی ایران در آستانه تحولی ساختاری قرار گرفته است. بانک مرکزی با تکیه بر قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، چارچوبی جدید برای طبقه‌بندی موسسات اعتباری ارائه کرده است که تمام بازیگران نظام مالی را در ۶دسته قرار می‌دهد: بانک تجاری، بانک تخصصی، بانک توسعه‌ای، موسسه قرض‌الحسنه، موسسه جامع و بانک پس‌انداز و تسهیلات مسکن. این طبقه‌بندی با هدف تفکیک ماموریت‌ها، افزایش شفافیت، کاهش ریسک سیستمی و تقویت کفایت سرمایه انجام شده و هر طبقه را با تعریف مشخص، حداقل سرمایه لازم، شیوه تامین و تخصیص منابع، حوزه‌های تخصصی و فهرست کامل فعالیت‌های مجاز و غیرمجاز توصیف می‌کند.