نقش شوکهای ژئوپلیتیک در بازارهای کالایی/ جنگ چگونه بازارهای کامودیتی را دگرگون میکند؟ + فیلم
در «تیتر یک» دوشنبه ۱۷ فروردین، با یک سؤال کلیدی شروع میکنیم: جنگ چگونه بازارهای کالایی را بازتعریف کرده است؟ از انرژی تا فلزات و حتی کشاورزی، شوکهای ژئوپلیتیکی نظم معمول بازارها را برهم زدهاند و حالا «ریسک جنگ» به یکی از مهمترین متغیرهای قیمتگذاری تبدیل شده است. در همین چارچوب، ابتدا به تأثیر حمله به زیرساختهای فولادی میپردازیم؛ جایی که اختلال در تولید میتواند قیمت مواد اولیه را بالا ببرد و حتی به نفع بازیگرانی مانند چین تمام شود. در ادامه، به بازار سرمایه سر میزنیم و عملکرد صندوقهای طلا در سال ۱۴۰۴ را بررسی میکنیم؛ جایی که بازدهیهای بالای ۱۲۰ درصد، این ابزارها را به یکی از مهمترین پناهگاههای سرمایه در دوران بیثباتی تبدیل کرده است. سپس تصویر بزرگتر را میبینیم؛ اینکه جنگ چگونه کل بازارهای کامودیتی را به هم پیوند داده و نوسان را به واقعیت جدید اقتصاد جهانی بدل کرده است. از فولاد به خودرو میرسیم؛ جایی که آسیب به زنجیره تأمین میتواند بازار خودرو را وارد فاز جدیدی از نوسان کند. در داخل نیز، اقدامات دولت برای تسهیل واردات کالاهای اساسی و کاهش فشار بر معیشت مردم را بررسی میکنیم . و در نهایت، نگاهی داریم به هزینهای کمتر دیدهشده از جنگ: آسیب به میراث تاریخی کشور.
تاثیر آسیب به فولادسازان بر بازارهای جهانی
حمله به فولادی ها در جنگ می تواند چین را برنده این اتفاقات کند چراکه روند قیمت ماده اولیه تحت تأثیر ریسک جنگ، با افزایش مواجه خواهد شد. در این بین پریمیوم ریسک جنگ به عنوان فاکتور اصلی ارزیابی میشود و اثر آن تا نیمه ۲۰۲۶ محسوس خواهد بود؛ این روند ممکن است تا سهماهه سوم سال نیز ادامه یابد.
عملکرد صندوقهای طلا در سال ۱۴۰۴
اگر یک سال پیش در صندوقهای طلا سرمایهگذاری کرده بودید، امروز سرمایهتان میتوانست بیش از دو برابر شود. دادههای سال ۱۴۰۴ نشان میدهد بازدهی این صندوقها در بازهای بین ۱۲۴ تا ۱۴۰ درصد قرار داشته؛ عملکردی که آنها را به یکی از پربازدهترین گزینههای بازار سرمایه تبدیل کرده است.
بررسی ترکیب داراییها هم نشان میدهد ستون اصلی این صندوقها شمش طلاست؛ جایی که حدود ۸۵ تا ۹۰ درصد سرمایهها متمرکز شده، به دلیل شفافیت قیمتی، نقدشوندگی بالا و ارتباط مستقیم با بازار جهانی. در این میان، صندوق کهربا با حدود ۱۴۰ درصد بازدهی در صدر قرار گرفته و پس از آن گنج و مثقال دیده میشوند.
حتی کمبازدهترین صندوقها هم عملکردی بالای ۱۲۰ درصد ثبت کردهاند. این روند نشان میدهد در شرایط رشد نرخ ارز و طلا، صندوقهای طلا نهتنها ابزار سرمایهگذاری، بلکه بهنوعی سپر محافظ در برابر تورم و بیثباتی اقتصادی محسوب میشوند.
جنگ چگونه بازارهای کامودیتی را دگرگون میکند؟
بازارهای کامودیتی در سال ۲۰۲۶ دیگر با منطق معمول حرکت نمیکنند؛ شوک ژئوپلیتیکی ناشی از جنگ ایران، قیمتها را در سراسر بخشهای انرژی، فلزات و کشاورزی بازتعریف کرده است. اختلال در تنگه هرمز نهفقط عرضه را محدود کرده، بلکه هزینهها را به کل اقتصاد منتقل کرده است. در این فضا، نوسان بیشتر و پیوند عمیقتر بین بازارها به واقعیت جدید تبدیل شده است.
فهم این شوکها و نحوه انتقال آنها، کلید تحلیل بازار کامودیتیها در ماههای پیشروست.
حمله به ستون فولادی صنعت خودرو
نوسانهای بازار خودرو همیشه از دل همین بازار آغاز نمیشوند. گاهی ریشه این تغییرات در جایی است که کمتر به آن توجه میشود؛ جایی بیرون از این بازار، اما تعیینکننده برای آینده آن.
حملات اخیر آمریکا و اسرائیل به زیرساختهای صنعت فولاد، یکی از همین متغیرهای تعیینکننده است؛ متغیری که میتواند در هفتههای پیشرو، بازار خودرو را با چالشهایی فراتر از نوسانهای معمول مواجه کند.
اقدامات دولت برای تسهیل واردات در شرایط جنگی
در شرایط جنگی، نگرانی درباره تأمین کالاهای اساسی به یکی از دغدغههای اصلی خانوارها تبدیل میشود؛ چرا که هر اختلالی در زنجیره تأمین، مستقیماً بر قیمتها و معیشت مردم اثر میگذارد.
در چنین فضایی، دسترسی آسان و بدون تنش به اقلام ضروری اهمیت دوچندان پیدا میکند و هر سیاستی که بتواند واردات و توزیع را تسهیل کند، نقش مهمی در کنترل بازار و کاهش اضطراب عمومی دارد. با این حال، نکته قابلتوجه اینجاست که برخی فعالان اقتصادی از بهبود نسبی روند تجارت در همین شرایط خبر میدهند. به گفته آنها، مجموعهای از تسهیلگریها باعث شده فرآیند واردات و صادرات روانتر از قبل پیش برود.
در گفتوگو با علی شریعتی، عضو اتاق بازرگانی، این موضوع بررسی شده و به نظر میرسد اگر این رویکرد ادامه پیدا کند، میتواند به شکلگیری یک نظام بازرگانی سادهتر، سریعتر و کارآمدتر در اقتصاد ایران منجر شود.
خانههای تاریخی آسیب دیده از جنگ
احمد علوی رییس کمیته گردشگری و میراث فرهنگی شورای شهر تهران، آخرین آمار از آسیب به آثار تاریخی ایران را اعلام کرد. به گفته علوی تا الان بیش از ۱۳۰ اثر و موزه در کشور و ۶۶ اثر تاریخی در طول جنگ در تهران دچار آسیب شدند.
بررسیها نشان میدهد که آثاری همچون کاخ گلستان که تنها اثر ثبت جهانی کلانشهر تهران است تا ارگ تاریخی تهران، بازار تاریخی تهران، کاخ مرمر، عمارت تاریخی شهربانی، ساختمان سنای سابق، مسجد سپهسالار و کاخموزه فرحآباد از جمله بناهایی هستند که در این جنگ آسیب دیدند. عمده این بناها به جا مانده از دوران پهلوی و قاجاریه هستند. در این قسمت از برنامه تیتر یک این موضوع را بررسی کردیم.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
