اخبار مطالب توصیه شده روزنامه شماره ۶۴۹۸

رشد دو رقمی تولید ناخالص داخلی، تورم یک‌رقمی، توسعه صنایع و بنگاه‌های تولیدی و ایجاد نهاد‌های اقتصادی فراگیر بخشی از دستاورد‌های اقتصادی ایران در دهه۴۰ شمسی است. در تمام این اعداد و اهداف، ردپای علینقی عالیخانی، وزیر اقتصاد در دولت‌های علم، منصور و هویدا دیده می‌شود. او که تحصیل‌کرده اقتصاد در فرانسه بود، در سه دوره وزارت خود توانست بستر نهادی اقتصاد کشور را دگرگون کند. شاخصه‌های حکمرانی اقتصادی دوران او شامل ملی‌گرایی اقتصادی، ترجیح تولید و صنعت به واردات و مونتاژ، جایگزینی واردات و تشویق صادرات،‌ نهادسازی توسعه‌ای، شایسته‌گزینی و ایجاد جزیره نخبگان، اهمیت صنایع کوچک و توسعه منطقه‌ای متوازن بود. عالیخانی از شروع کار خود در وزارت اقتصاد می‌دانست که کشور یک‌روزه صنعتی و توسعه‌یافته نمی‌شود، در نتیجه قدم‌های کوچک و مهم او، منجر به تحولات بزرگ و دستاورد‌های اقتصادی چشم‌گیری در دهه۴۰ شد. این اقدامات گستردگی بسیاری داشت که شامل تلاش برای کاهش تعرفه کشمش ایرانی در اروپا تا تفاهم اقتصادی بزرگ با شوروی در زمینه صادرات گاز و ساخت کارخانه ذوب‌آهن و کارخانه ماشین‌سازی می‌شود.

جهان برای ساخت شهرهای سبز و سازگار با تغییرات اقلیمی، به سراغ یکی از قدیمی‌ترین شهرهای مسکونی جهان یعنی «یزد»رفته است؛ شهری که امروز به‌عنوان الگویی مهندسی برای «مسکن سازگار با اقلیم جدید» (وضعیت حاد گرمایش زمین) معرفی می‌شود؛ درحالی‌که ایران به‌عنوان خاستگاه همین الگو در عمل از جریان جهانی بهره‌گیری از راهکارهای سازگار با بحران اقلیمی در ساختمان‌سازی عقب مانده‌است. این یک تناقض آشکار است، زیرا کشوری که قرن‌ها پیش با بادگیرهای حداقل ۷۰۰ ساله، معماری سازگار با اقلیم را بنیان گذاشت، امروز جایگاه پیشگامانه خود را به فراموشی سپرده است.

از زمان آغاز تهاجم روسیه به اوکراین در حدود چهار سال پیش، نزدیک به ۱.۲میلیون سرباز روسی کشته، زخمی یا مفقود شده‌اند؛ نرخی از تلفات برای یک قدرت نظامی بزرگ که از زمان جنگ جهانی دوم تاکنون مشاهده نشده است. گزارش «مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی» (CSIS) حاکی از آن است که این هزینه انسانی گزاف، دستاوردهای ارضی نسبتا اندکی را در میدان نبرد به همراه داشته و روسیه (به‌عنوان «مهاجم») از سال۲۰۲۲ تاکنون، تنها ۱۲درصد بر وسعت اراضی تحت کنترل خود در اوکراین افزوده است.

به دنبال اعمال محدودیت در دسترسی به اینترنت از هجدهم دی‌ماه امسال و تداوم آن انتقادات بسیاری درخصوص چالش‌های ناشی از عدم دسترسی به اینترنت و تبعات آن برای اقتصاد و عموم مردم به‌خصوص در حوزه اشتغال، تجارت و... شکل گرفت. تاجایی‌که نسبت به تبعات تداوم این روند و اثرگذاری منفی آن بر کسب‌وکارهای مختلف و تحمیل آسیب جدی به تولید و تجارت هشدار داده شد. سیاستگذاران در مواجهه با این شرایط اقدام به ایجاد دسترسی‌های محدود برای افراد ویژه کردند. بر همین اساس تجار و بازرگانان توانستند با حضور در اتاق‌های بازرگانی به اینترنت بین‌المللی دسترسی پیدا کنند. طبعا شرایط موردبحث مورد تایید و دلخواه گروه‌های یاد شده نبوده و نیست؛ اما نگرانی را درباره اجرای سیاست «اینترنت طبقاتی» تشدید کرد. به‌خصوص آنکه در ماه‌های اخیر مساله اینترنت سفید و دسترسی بخشی از جامعه به اینترنت بدون فیلتر هم مطرح شده و نگرانی‌هایی را درخصوص طبقاتی کردن اینترنت ایجاد کرده بود.

بازار ارز و طلا در معاملات اخیر با افزایشی کم‌سابقه وارد فاز تازه‌ای از التهاب شد؛ به‌طوری که دلار با عبور از مرز ۱۵۷هزار تومان، سکه با لمس سطح تاریخی ۲۰۰‌میلیون تومان و طلای ۱۸عیار با ورود به کانال ۱۹‌میلیون تومان، سقف‌های قیمتی جدیدی را ثبت کردند. بررسی‌های میدانی از بازار ارز تهران نشان می‌دهد شکل‌گیری صف‌های خرید ارز، با اختلاف محدود نرخ صرافی‌ها و بازار آزاد، بازتابی از تشدید انتظارات تورمی و نگرانی فعالان اقتصادی نسبت به آینده است. هم‌زمان، اوج‌گیری اخبار تنش‌های ژئوپلیتیک و رکوردشکنی طلای جهانی در محدوده ۵۲۵۰دلار، بر شدت نوسانات و فضای روانی بازارها افزوده است.

۲۹ مرداد ۹۹ بود که شاخص کل با افت ۱۱.۰۵ درصدی بدترین هفته تاریخی خود را تجربه کرد و در جریان معاملات هفته‌ای که گذشت دومین هفته جهنمی بورس با ریزش ۱۰.۴۹ درصدی رقم خورد. ۵ روز گذشت شاخص کل در هر روز یک کانال از دست داد و در نهایت وقتی به پایان هفته رسیدیم نماگر اصلی بورس ابرکانال ۴‌میلیون واحدی را نیز از دست داده بود. کانالی که حدود یک ماه پیش و در جریان یک روند صعودی متعادل موفق به فتح آن شده بود. حالا ابرکانال ۵‌میلیون واحدی که همین ۱۰ روز پیش واقعیتی دست‌یافتنی به نظر می‌رسد رویایی -دست کم تا پایان یافتن ریسک‌های سیاسی- محال شده است.

دنیای اقتصاد: افزایش مداوم نرخ ارز، گره‌های وارداتی و جهش هزینه قطعات بازار لپ‌تاپ را به نقطه‌ای رسانده که خرید و فروش هر دو به حالت کما فرو رفته‌اند. در بازاری که قیمت‌ها طی یک ماه تا ۳۰ درصد بالا رفته است، فروش اینترنتی تقریبا از کار افتاده و تقاضا به حداقل رسیده لپ‌تاپ از یک کالای مصرفی به خریدی پرریسک تبدیل شده است. پیش ازاین برخی شرکت‌ها و فروشندگان با بانک‌ها به شکل اعتباری همکاری می‌کردند تا مانع از رکود مطلق شوند اما اتفاقی که اخیرا در بازار افتاده، این است که فروش اقساطی نیز دیگر صورت نمی‌گیرد؛ چرا که دیگر برای مغازه‌داران این نوع فروش هم صرفه اقتصادی ندارد.

دنیای اقتصاد: درحالی‌که روزنامه «دنیای اقتصاد» در تاریخ ۲ بهمن گزارشی با عنوان «کم‌فروشی اینترنت در فورس‌ماژور» منتشر کرده بود و به نگرانی کاربران درباره اعتبار بسته‌های اینترنت در زمان قطعی شبکه پرداخته بود، ستار‌ هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، روز چهارشنبه در حاشیه جلسه هیات دولت اعلام کرد که تمام بسته‌هایی که در دوره قطعی اینترنت قابل استفاده نبوده‌اند، تمدید خواهند شد یا اعتبار آنها بازگردانده می‌شود. به عبارت دیگر، روزهایی که کاربران امکان دسترسی به اینترنت نداشته‌اند از اعتبار بسته‌هایشان کسر نخواهد شد و آنها می‌توانند پس از بازگشت دسترسی، از خدمات خود بهره‌مند شوند.

بیوک میرزایی، بازیگر و صداپیشه باسابقه، در گفت‌وگو با پروژه تاریخ شفاهی ایرنا، درباره چگونگی ورودش به عالم هنر، خاطراتش از هنرمندان مطرح و خطوط قرمز در سال‌های مختلف کاری‌اش سخن گفت. میرزایی توضیح داد‌: «دوم دبیرستان بودم که استاد مصطفی اسکویی، کارگردان برجسته تئاتر، برای هنرکده خود هنرجو می‌خواست. او به آموزش و پرورش آمده بود و از هنرجوها تست می‌گرفت. من هم بی‌هیچ شناختی از نمایش، صرفا به خاطر علاقه‌ای که به سینما داشتم و فکر می‌کردم سینما همان تئاتر است، تست دادم و اتفاقا قبول هم شدم. آقای مصطفی اسکویی و همسرش خانم مهین اسکویی بنیان‌گذار سیستم کنستانتین سرگئی استانیسلاوسکی در ایران بودند. آنها با تحصیل در شوروی با این سیستم آشنا شده و در ایران هنرکده آناهیتا را تاسیس کرده بودند.